1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Unutamamak: Hipertimezi Hastalığı Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Unutamamak: Hipertimezi Hastalığı Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Hiçbir Şeyi Unutamamak Hipertimezi Hastalığı Nedir, Belirtileri

Hipertimezi (Hyperthymesia), insanların hayatlarının neredeyse her olayını büyük bir hassasiyetle hatırlamalarını sağlayan ilginç bir yetenektir. Hipertimezi o kadar nadir görülen bir durumdur ki, buna sahip olan insan sayısı 50’yi geçmiyor. Bilim insanları, bu kişilerin beyninin tüm anıları nasıl hatırladığına dair henüz çok az şey biliyor ve çalışmalar devam ediyor. 

Peki, hipertimezi ne demektir? Belirtileri nelerdir, tedavisi var mıdır? Konu hakkında yapılan araştırmalar bizlere neler diyor? Bilinen her şeyi sizler için makalemizde bir araya getirdik.

Hastalığın Tanımı

Hipertimezi (Hyperthymesia), aşırı hatırlama hastalığı (HSAM) olarak da bilinir. 2017’de yapılan bir araştırmaya göre hipertirmezi teşhisi koyulmuş bireyler, yaşamları boyunca meydana gelen olaylar hakkında neredeyse her ayrıntıyı kolaylıkla hatırlayabiliyorlar.

Bu ayrıntılarla ilgili şöyle bir örneklendirme yapabiliriz, bireyler yaşadıkları birçok olayı tarihi ve saatine kadar hatırlıyorlar. Mevcut araştırmalar, yeteneğin otobiyografik hafıza ile sınırlı olduğunu gösteriyor. Peki, bu ne demek? İnsanların yalnızca kendileri ve geçmiş kişisel deneyimleri hakkındaki bilgileri hatırlayabilecekleri anlamına gelir.

İnsanlar bilgileri kısa süreli veya uzun süreli hatıralar olarak belleklerinde barındırabilir. HSAM’li kişiler, kısa vadeli anılarını normal insanlara benzer şekilde işler. Ancak işler uzun süreli belleğe gelince biraz epikleşiyor, çünkü uzun vadede kendileriyle ilgili neredeyse her şeyi tüm ayrıntılarıyla hatırlayabilirler.

Hipertimezi, iyi ve güçlü bir hafıza sahip olmaktan farklıdır. Bu sendroma sahip kişiler çeşitli anılarını hatırlamak için ek bir çaba sarf etmezler.

Hipertimezi Sendromunun Özellikleri

Hipertimezi

Hipertimezi olan bireyler, geçmiş deneyimlerle ilgili ayrıntıları aşırı doğrulukla hatırlayabilirler.

Bazı araştırmacılar, bu bireylerin obsesif kompulsif bozukluğu (OKB) olan kişilerle bazı özellikleri paylaştıklarını belirtiyor. Kompulsif, yani takıntılı eğilimler gösterebilirler.

Her iki duruma sahip kişiler de beynin bazı bölgelerinde yapısal farklılıklara sahiptir. Bununla birlikte, bu benzerliklere rağmen, HSAM ile OKB arasında kesin bir bağlantı yoktur.

HSAM hastalığına sahip kişiler yaşadıkları deneyimleri unutamazlar. Bunun uzun vadeli etkilerini değerlendirmek için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.

Nedenleri Nelerdir?

Bu sendromu yaşayan kişi sayısı oldukça az olduğundan ötürü sebepleriyle ilgili henüz kesin bir bilgi maalesef bulunmuyor. Elbette hipertimeziye neyin sebep olduğuna dair bazı teoriler bulunuyor, ancak hiçbiri kesin bir neden değildir. Çeşitli araştırmalara ihtiyaç olduğu aşikar.

Bilim dünyasının geneli, hipertimenin nedeninin biyolojik, genetik veya psikolojik olabileceğini düşünüyor.

İlgili Makale
Limbik Sistem Nedir: Anatomisi ve Davranışa Etkisi

Hipertimezi Biyolojik Sebepleri

Hipertimestik olmanın biyolojik bir nedeni olabileceğine dair bazı kanıtlar var. Bir çalışma, HSAM’li kişilerin, beynin amigdala bölümünde bazı farklılıkları olduğunu ortaya çıkardı.

Amigdala dışında HSAM’li kişilerin, beynin üst ve alt paryetal lob gibi farklı bölgelerinde aktivitenin yükseldiği de görülüyor.

Genetik Sebepleri

Diğer bir teori ise hipertimezinin genetik sebeplerden kaynaklanabileceğidir. Birçok kişilik bozukluğu, hastalık gibi bunun da genetikten kaynaklanıyor olması muhtemel.

Psikolojik Sebepleri

Bazı araştırmacılar hipertimenin belli ölçüde psikolojik sebeplerden dolayı ortaya çıkabileceğini de düşünüyor. Bu teori, rahatsızlığa sahip kişilerin devamlı olarak eskiden yaşadıkları olaylara takıntılı oldukları için, bu anıları unutamadıklarını savunuyor. Bu olaylar hakkında düzenli olarak düşünmek, onları hatırlamayı kolaylaştırabilir.

Teşhisi Nasıl Yapılır

Hipertimezi son derece nadir ve garip bir yetenek olduğundan, şu an bu rahatsızlığı tespit etmenin kesin bir yolu bulunmuyor.

Yukarıda da belirttiğimiz üzere hipertirmezi olan kişilerin beyinlerinin bazı bölgelerinde hiperaktivite bulunduğu biliniyor. Bu nedenle doktorlar, hafıza testinden geçerken MR taraması yaparak bir kişinin HSAM olup olmadığını değerlendirebilirler.

Çeşitli hafıza testleri, bireylerin hipertimezi olup olmadığını doğrulamaya da yardımcı olabilir. Konu üzerine yapılan çalışmalar devam ediyor.

Sorumluluk Reddi: Amacımız, size en alakalı ve güncel bilgileri sağlamaktır. Ancak, hastalıklar, semptomlar, ilaçlar ve maddeler her kişiyi farklı şekilde etkilediğinden, bu bilgilerin olası tüm bilgileri içerdiğini garanti edemeyiz. Bu bilgi, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Olası sorunları, yan etkileri, hastalıkları ve semptomları her zaman tıbbi geçmişinizi bilen bir sağlık uzmanıyla görüşün. Dusge.com’da paylaşılan bilgiler, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Detaylı bilgi için: tıbbi sorumluluk reddi.

Hipertimezi ve Görsel Hafıza

Hipertimezi olan bir kişi, hayatının neredeyse her olayını oldukça detaylı bir şekilde hatırlayabilir. Öte yandan görsel bellek, bir görüntüyü kısa bir süre için yalnızca bir kez gördükten sonra onu devamlı olarak hatırlama yeteneğidir.

Üstün bir görsel hafızaya sahip olan insanlar, gördükleri neredeyse her şeyi rahatlıkla görselleştirebilirler.

Çoğu insan için ise görsel anılar birkaç saniye sonra kaybolma eğilimindedir. Bazı ekstrem durumlarda bazı görseller uzun yıllar akılda kalabilir.

Hipertimezi olan kişilere benzer şekilde, iyi bir görsel hafızaya sahip kişiler, de benzer şekilde görselleri rahatlıkla hatırlayabilirler.

Hipertimezi ve görsel hafıza üzerine henüz oldukça az araştırma bulunuyor. Bunun nedeni, test edilmesi oldukça zor fenomenler olması olarak görülüyor. Bununla birlikte, hipertimezi olan kişilerin üstün bir aydetik (eidetik) hafızaya sahip olmadığı düşünülüyor.

Her iki hafıza sendromu ile ilgili çok az araştırma bulunduğundan, net bir şey söylemek henüz mümkün değil.

Özetle

  • Hipertimezi, neredeyse tüm geçmiş deneyimleri ayrıntılı olarak hatırlamayı sağlayan oldukça nadir bir yetenektir.
  • HSAM’ın nedenleri henüz bilinmiyor, ancak bazı teoriler biyolojik, genetik veya psikolojik kökenlere sahip olabileceğini öne sürmektedir.
  • Hipertimeyi resmi olarak teşhis etmenin kesin bir yolu yoktur. Bunu değerlendirmenin olası yolları MR taramaları ve karmaşık hafıza testleri olabilir.
  • Hipertimezi, bir kişinin otobiyografik deneyimlerini hatırlama yeteneğinin oldukça yüksek olmasıdır, görsel hafızadan farklıdır.
  • Hipertimezi ve aydetik hafıza arasındaki farklılıklar ve benzerlikler henüz oldukça pürüzlü bilgiler, kesin bir bilgi için daha çok araştırmaya ihtiyaç var.
Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Yorum Yap