Sürekli Esnemek: Neden Olur ve Neden Bulaşıcıdır

Mayıs 10, 2021
Sürekli Esnemek: Neden Olur ve Neden Bulaşıcıdır

Çok esnemek, düzenli (veya düzensiz) şekilde hepimizin zaman zaman yaptığı bir şey, sürekli ve genelde istemsiz. Devamlı, günlük hayatta ve uykuda… Evet, her insan esniyor. Hatta bizimle sınırlı değil: yılanlar, köpekler, kediler, köpekbalıkları ve şempanzeler dahil olmak üzere diğer birçok omurgalı hayvan da esniyor. 

Esnemek bulaşıcı olsa da, herkes esnemiyor. İnsanların yaklaşık %60-70’i, gerçek hayatta, bir fotoğrafta başka bir kişinin esnediğini gördüklerinde veya esnemekle ilgili bir şey okuduklarında esniyorlar. Esnemenin bulaşması durumu hayvanlarda da meydana gelir, ancak insanlarda olduğundan biraz farklı bir şekilde işler.

Esnemek Neden Bulaşıcıdır? Konu Hakkında Teoriler

Esnemenin bulaşıcı olmasının nedeni hakkında birden fazla teori var. İsterseniz gelin bu tuhaf eylemin arkasında yatan 3 nedene göz atalım;

1. “Esnemek Bir Empati Sinyalidir” Teorisi

Muhtemelen esnemenin bulaşıcı olmasına dair en popüler teori, esnemenin bir tür “sözsüz iletişim işlevi” görmesidir. Bir esnemeye, esnemeyle karşılık vermek; karşınızdaki kişinin duygularına uyum sağladığınızı gösterir. Bilimsel kanıtlar 2010 yılında yapılan bir araştırmadan geliyor. Connecticut Üniversitesi’nde, empati becerileri gelişmemiş çocuklarda (4 yaş ve altı) esnemenin bulaşıcı olmadığını ortaya çıkaran bir araştırma yürütüldü. Çalışmada, empati gelişiminde sorun yaşayan otizmli çocuklar, yaşıtlarından daha az esnemeye maruz kaldılar. 2015 yılında yapılan bir diğer araştırma ise yetişkinlerde esnemenin bulaşıcılığını ele aldı. Bu çalışmada, üniversite öğrencilerine kişilik testleri uygulandı ve esnemeyi de içeren yüzlerin video kliplerini izlemeleri istendi. Sonuçlar, empati becerisi düşük olan öğrencilerin esneme ihtimalinin daha düşük olduğunu gösterdi. Ayrıca bazı kişilik bozuklukları ve şizofreni ve psikolojik sebeplerin de empatiyi, dolayısıyla da esnemeyi etkilediği ortaya çıktı.

2. Bulaşıcı Esneme ve Yaş Arasındaki İlişki

Tüm yapılan çalışmalara rağmen, esneme ve empati arasındaki bağlantı kesin değildir. Duke Center for Human Genome Variation’da PLOS ONE dergisinde yayınlanan araştırma, bulaşıcı esnemeye katkıda bulunan faktörleri tanımlamaya çalıştı. Çalışmada, 328 sağlıklı gönüllüye uykululuk hali, enerji seviyeleri ve empati ölçümlerini içeren bir anket verildi. Ankete katılanlar, esneyen insanların videosunu izlediler ve izlerken kaç kez esnediklerini saydılar. 328 katılımcının 222’si en az bir kez esnedi. Video testini defalarca tekrarladılar ve bu da, bir kişinin bulaşıcı bir şekilde esnemesinin sabit bir özellik olduğunu ortaya çıkardı.

Ayrıca, yapılan çalışmalara göre günün saati veya zeka gibi etmenlerin esnemekle bir ilgisi olmadığı da ortaya çıktı, ancak yaş ile esneme arasında istatistiksel bir korelasyon vardı. Daha yaşlı katılımcıların esneme olasılığı daha düşüktü.

3. Hayvanlarda Bulaşıcı Esneme

“Hayvanlardaki esnemenin bulaşıcılığını incelemek, insanların nasıl ve neden esnediğine dair bazı ipuçları verebilir.” düşüncesi ile bazı çalışmalar yapıldı.

Japonya’daki Kyoto Üniversitesi’ndeki Primat Araştırma Enstitüsü’nde yürütülen bir araştırma, şempanzelerin esnemeye nasıl tepki verdiğini inceledi. The Royal Society Biology Letters’da yayınlanan sonuçlar, araştırmadaki altı şempanzeden ikisinin, diğer şempanzelerin esneme videolarına tepki olarak esnediğini gösterdi. Çalışmadaki üç bebek şempanze ise esnemedi, bu da insan çocukları gibi genç şempanzelerin de küçük yaşta (bulaşıcı olarak) esnemediğini ortaya çıkardı. 

Londra Üniversitesi’nde yapılan bir diğer araştırma, köpeklerin insanları esnerken gördüklerinde esneyebileceğini ortaya çıkardı. Çalışmada, 29 köpekten 21’i, önünde bir kişi esnediğinde esnedi. Yedi aydan küçük olan köpeklerin tepki vermemiş olması da yaş ile bulaşıcı esneme arasındaki bağlantıya dair teoriyi destekler nitelikteydi. Köpekler dışında kedilerin de insanların esnemesini gördüklerinde esnediğini ekleyelim.

Bazı hayvanlarda esneme bir iletişim aracı olarak da işlev görebilir. Siyam dövüş balıkları, genellikle bir saldırıdan hemen önce esnerler. Bunun bir tehdit davranışı olması ihtimaller dahilinde.

Esnemenin bulaşıcı olması, hem hayvanlar hem de insanlar için sıcaklıkla da bağlantılıdır. Çoğu bilim insanı, bunun “termoregülasyonlu” bir davranış olduğunu düşünürken, bazı araştırmacılar bunun potansiyel bir tehdit veya stresli durumun belirtisi olduğunu iddia ediyor. Muhabbet kuşları üzerinde 2010 yılında yapılan bir çalışma, vücut sıcaklığının artışının esneme ihtimalini yükselttiğini ortaya çıkardı.

İnsanlar genellikle yorgun olduklarında veya sıkıldıklarında esnerler. Hayvanlarda da benzer davranışlar görülür ve sonuç olarak, bilim insanları (tüm teorilere ve çalışmalara rağmen) esnemenin neden ötürü bulaşıcı olduğundan tam olarak emin değiller. Empati, yaş ve sıcaklık ile bağlantılı olmasına rağmen, tam olarak anlaşılamamasının sebebi: Herkesin esnemiyor olması. Konuyla ilgili daha çok araştırmaya ihtiyaç olduğu aşikar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Daha Fazla Sağlık

Psikoz nedir? Türleri, Belirtileri ve Tedavisi

Psikoz (psikotik bozukluk), gerçeklikten tamamen soyutlanmış bir ruh haliyle karakterize edilir …

Saç Ekimi Nedir? Nasıl Yapılır, Fiyatları ve Sonuçları

Saç ekimi en popüler saç restorasyon tedavilerinden biridir. Son zamanlarda daha fazla ilgi görm…

Salgın Hastalık: Tarihteki En Kötü 10 Salgın

Dünya tarihi boyunca, çeşitli virüsler ve bakteriler insan popülasyonunu enfekte ederek, yalnızc…

Sosyopat Nedir ve Kime Denir?

Bir sosyopatı tanımlamak için kullanılan resmi bir kriter yoktur, ancak psikoloji alanında yaygı…

Mirtazapin: Etki Mekanizması ve İçeren İlaçlar Hakkında Bilgi

Mirtazapin İçin Önemli Noktalar Mirtazapin oral tabletleri markalı ilaçlar ve jenerik ilaçlar…

Obezite Geni Olan Kişiler Kilo Verebilir Mi?

Obezite geninin keşfi, insan anatomisine dair en şaşırtıcı keşiflerden biri oldu. Bu genin ortay…

Giardia İntestinalis Paraziti ve Giardiasis Hastalığı Nedir

Giardia lamblia veya Giardia İntestinalis olarak bilinen parazit, insanlarda ve hayvanlarda orta…

Kronik Akciğer Hastalıkları Nelerdir? Çeşitleri ve Belirtileri

Kronik Akciğer Hastalıklarının Türleri, İsimleri Kronik akciğer hastalıkları üzerine bir düşü…

Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Siz Borderline (sınırda) kişilik bozukluğu (Borderline Personality Disorder) ne demek diye sorma…

Erotomani Sendromu Nedir? Belirtileri ve Merak Edilenler

Erotomani (herkes bana aşık sendromu), bir kişinin kendisine yoğun bir şekilde aşık olduğu fikri…

Copy link
Powered by Social Snap