1. Ana Sayfa
  2. Keşfet
  3. Sürekli Esnemek: Neden Olur ve Neden Bulaşıcıdır

Sürekli Esnemek: Neden Olur ve Neden Bulaşıcıdır

Sürekli Esnemek Neden Olur ve Neden Bulaşıcıdır

Esnemek Nedir ve Ne Anlama Gelir

Çok esnemek, düzenli (veya düzensiz) şekilde hepimizin zaman zaman yaptığı bir şey, sürekli ve genelde istemsiz. Devamlı, günlük hayatta ve uykuda… Evet, her insan esniyor. Hatta bizimle sınırlı değil: yılanlar, köpekler, kediler, köpekbalıkları ve şempanzeler dahil olmak üzere diğer birçok omurgalı hayvan da esniyor. Esnemek bulaşıcı olsa da, herkes esnemiyor. İnsanların yaklaşık %60-70’i, gerçek hayatta, bir fotoğrafta başka bir kişinin esnediğini gördüklerinde veya esnemekle ilgili bir şey okuduklarında esniyorlar. Esnemenin bulaşması durumu hayvanlarda da meydana gelir, ancak insanlarda olduğundan biraz farklı bir şekilde işler.

Peki, esnemek neyin belirtisidir? Nedenleri nelerdir? Bilim konuyla ilgili ne diyor? Hepsini sizler için bu makalemizde derledik.

Esnemek Neden Bulaşıcıdır? Konu Hakkında Teoriler

Birinin yanında sürekli esnemek

“Esnemek Bir Empati Sinyalidir” Teorisi

Muhtemelen esnemenin bulaşıcı olmasına dair en popüler teori, esnemenin bir tür “sözsüz iletişim işlevi” görmesidir. Bir esnemeye, esnemeyle karşılık vermek; karşınızdaki kişinin duygularına uyum sağladığınızı gösterir. Bilimsel kanıtlar 2010 yılında yapılan bir araştırmadan geliyor. Connecticut Üniversitesi’nde, empati becerileri gelişmemiş çocuklarda (4 yaş ve altı) esnemenin bulaşıcı olmadığını ortaya çıkaran bir araştırma yürütüldü. Çalışmada, empati gelişiminde sorun yaşayan otizmli çocuklar, yaşıtlarından daha az esnemeye maruz kaldılar. 2015 yılında yapılan bir diğer araştırma ise yetişkinlerde esnemenin bulaşıcılığını ele aldı. Bu çalışmada, üniversite öğrencilerine kişilik testleri uygulandı ve esnemeyi de içeren yüzlerin video kliplerini izlemeleri istendi. Sonuçlar, empati becerisi düşük olan öğrencilerin esneme ihtimalinin daha düşük olduğunu gösterdi. Ayrıca bazı kişilik bozuklukları ve şizofreni ve psikolojik sebeplerin de empatiyi, dolayısıyla da esnemeyi etkilediği ortaya çıktı.

Bulaşıcı Esneme ve Yaş Arasındaki İlişki

Tüm yapılan çalışmalara rağmen, esneme ve empati arasındaki bağlantı kesin değildir. Duke Center for Human Genome Variation’da PLOS ONE dergisinde yayınlanan araştırma, bulaşıcı esnemeye katkıda bulunan faktörleri tanımlamaya çalıştı. Çalışmada, 328 sağlıklı gönüllüye uykululuk hali, enerji seviyeleri ve empati ölçümlerini içeren bir anket verildi. Ankete katılanlar, esneyen insanların videosunu izlediler ve izlerken kaç kez esnediklerini saydılar. 328 katılımcının 222’si en az bir kez esnedi. Video testini defalarca tekrarladılar ve bu da, bir kişinin bulaşıcı bir şekilde esnemesinin sabit bir özellik olduğunu ortaya çıkardı.

Ayrıca, yapılan çalışmalara göre günün saati veya zeka gibi etmenlerin esnemekle bir ilgisi olmadığı da ortaya çıktı, ancak yaş ile esneme arasında istatistiksel bir korelasyon vardı. Daha yaşlı katılımcıların esneme olasılığı daha düşüktü.

Hayvanlarda Bulaşıcı Esneme

Esnemek Neden Olur ve Neden Bulaşıcıdır?

“Hayvanlardaki esnemenin bulaşıcılığını incelemek, insanların nasıl ve neden esnediğine dair bazı ipuçları verebilir.” düşüncesi ile bazı çalışmalar yapıldı.

Japonya’daki Kyoto Üniversitesi’ndeki Primat Araştırma Enstitüsü’nde yürütülen bir araştırma, şempanzelerin esnemeye nasıl tepki verdiğini inceledi. The Royal Society Biology Letters’da yayınlanan sonuçlar, araştırmadaki altı şempanzeden ikisinin, diğer şempanzelerin esneme videolarına tepki olarak esnediğini gösterdi. Çalışmadaki üç bebek şempanze ise esnemedi, bu da insan çocukları gibi genç şempanzelerin de küçük yaşta (bulaşıcı olarak) esnemediğini ortaya çıkardı. 

Londra Üniversitesi’nde yapılan bir diğer araştırma, köpeklerin insanları esnerken gördüklerinde esneyebileceğini ortaya çıkardı. Çalışmada, 29 köpekten 21’i, önünde bir kişi esnediğinde esnedi. Yedi aydan küçük olan köpeklerin tepki vermemiş olması da yaş ile bulaşıcı esneme arasındaki bağlantıya dair teoriyi destekler nitelikteydi. Köpekler dışında kedilerin de insanların esnemesini gördüklerinde esnediğini ekleyelim.

Bazı hayvanlarda esneme bir iletişim aracı olarak da işlev görebilir. Siyam dövüş balıkları, genellikle bir saldırıdan hemen önce esnerler. Bunun bir tehdit davranışı olması ihtimaller dahilinde.

Esnemenin bulaşıcı olması, hem hayvanlar hem de insanlar için sıcaklıkla da bağlantılıdır. Çoğu bilim insanı, bunun “termoregülasyonlu” bir davranış olduğunu düşünürken, bazı araştırmacılar bunun potansiyel bir tehdit veya stresli durumun belirtisi olduğunu iddia ediyor. Muhabbet kuşları üzerinde 2010 yılında yapılan bir çalışma, vücut sıcaklığının artışının esneme ihtimalini yükselttiğini ortaya çıkardı.

İlgili Makale
Nasıl Yani! Diyeceğinize Emin Olduğumuz 6 Komplo Teorisi

İnsanlar genellikle yorgun olduklarında veya sıkıldıklarında esnerler. Hayvanlarda da benzer davranışlar görülür ve sonuç olarak, bilim insanları (tüm teorilere ve çalışmalara rağmen) esnemenin neden ötürü bulaşıcı olduğundan tam olarak emin değiller. Empati, yaş ve sıcaklık ile bağlantılı olmasına rağmen, tam olarak anlaşılamamasının sebebi: Herkesin esnemiyor olması. Konuyla ilgili daha çok araştırmaya ihtiyaç olduğu aşikar.

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Yorum Yap