1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Stres Nedir? Belirtileri Ve Olası Tedavi Yolları

Stres Nedir? Belirtileri Ve Olası Tedavi Yolları

Stres Nedir Belirtileri Ve Olası Tedavi Yolları
1

Stres, herhangi bir biyolojik tepkiyi tetikleyen bir durumdur. Bir tehdit veya büyük bir zorluk algıladığınızda, bazı kimyasallar vücudunuzda artış gösterir ve strese sebep olur.

Genelde, stres kırığı patlamasından sonra vücudunuzun gevşemesi gerekir ancak devamlı olarak nükseden stres, uzun vadede ruh sağlığınız üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir.

Stres Nasıl Oluşur, Stresli Olmak Kötü Müdür?

Stres adrenalin hormonu salınımını artırır, bu hormonun fazla salgılanması birçok yönden zararlı olabilir.

Stres her zaman kötü bir şey değildir, bundan on binlerce yıl önce avcı-toplayıcı atalarımızın hayatta kalmasını yardımcı olan şey buydu ve günümüz dünyasında da aynı derecede önemli. Bir kazayı önlemenize, bir işin son teslim tarihine uymanıza veya kaosun ortasında aklınızı başınıza toplamanıza yardımcı olabilir ve bu kesinlikle stresin olumlu etkilerindendir.

Bazen hepimiz stresli hissederiz, ancak bir kişide strese neden olan şey, diğerine göre öyle olmayabilir. Bunun örneklerinden biri bir topluluğun önünde konuşmak olabilir, bazıları bunun heyecanını sever ancak birçoğu ise bu anı yaşadığında kaskatı kesilir.

Stres de her zaman kötü bir şey değildir. Örneğin, düğün gününüz en stresli geçen günlerden biridir; ancak bunun olumsuz bir gelişme olduğunu söyleyemeyiz.

Ne kadar iyi huylu olursa olsun, stres geçici olmalıdır. Stresli olduğunuz an geçtikten sonra, kalp atış hızınız ve nefesiniz yavaşlamalı ve kaslarınız gevşemelidir. Kısa sürede vücudunuz kalıcı bir olumsuz etki olmaksızın doğal haline dönmelidir.

Öte yandan, şiddetli, sık veya uzun süreli oksidatif stres zihinsel ve fiziksel olarak bazı zararlara sebep olabilir.

Stres oldukça yaygındır, Amerikalıların yüzde 80’i en az ayda 1 kez, yüzde 20’si ise devamlı olarak stresli olduğunu belirtiyor. Bu oran oldukça yüksek olsa da stresin normalliğini de gösteriyor aslında.

Hayatın mücadelesinin gerçekleri içinde stresi tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir. Ancak mümkün olduğunda bundan kaçınmayı ve kaçınılmaz olduğunda onu yönetmeyi öğrenebiliriz.

Stres Hormonları

Olası bir tehlike veya en ufak bir korku hissettiğinizde, beyninizin tabanındaki hipotalamus tepki verir. Böbreküstü bezlerinize bol miktarda hormon salgılayan sinir ve sinyaller gönderir.

Stres ve Adrenalin

Bu hormonlardan biri adrenalindir, ayrıca epinefrin hormonu olarak bilinir. Adrenalin hormonu şu etkileri sağlar;

  • kalp atışınızı artırır
  • nefes alma hızınızı artırır
  • Kaslarınızın glikoz tüketimini artırır
  • kan damarlarını daraltır
  • terlemeye sebep olur
  • insülin üretimini engeller

Adrenalin hormonu uzun süreli ve fazla salgılandığında bazı olumsuz sonuçlar doğurabilir, bunlardan bazıları:

  • kan damarlarında hasar
  • yüksek tansiyon veya hipertansiyon
  • kalp krizi ve felç riski
  • strese bağlı baş ağrısı
  • kaygı
  • insomnia (uykusuzluk)

Stres ve Kortizol

Ana stres hormonu olan kortizol, stresli durumlarda önemli bir rol oynar. İşlevleri arasında:

  • kan dolaşımınızdaki glikoz miktarını artırmak
  • beynin glikozu daha etkili kullanmasına yardımcı olmak
  • doku onarımına yardımcı olan maddelerin erişilebilirliğini artırmak
  • bağışıklık sistemini düzenlemek

Bütün bunlar yüksek derecede stresli olduğunuz bir durumda, bununla başa çıkmanızı kolaylaştırır. Bu oldukça normal bir süreçtir ve bir insanın hayatta kalması için çok önemlidir.

Ancak kortizol seviyeleriniz çok uzun süre yüksek kalırsa, sağlığınız üzerinde olumsuz bir etkisi vardır. Bu durum aşağıdakilere sebep olabilir:

  • yüksek tansiyon
  • uyku problemleri
  • enerji eksikliği
  • tip 2 diyabet
  • osteoporoz
  • hafıza sorunları
  • bağışıklık sisteminde zayıflama

Stres Türleri Nelerdir?

Aşağıdakiler dahil çeşitli stres türleri vardır:

  • akut stres
  • epizodik akut stres
  • kronik stres

Akut stres herkesin başına gelir. Vücudun yeni ve zorlu bir duruma anlık olarak verdiği tepkidir. Bir araba kazasından kıl payı kaçtığınızda hissedebileceğiniz stres türüdür.

Akut stres, gerçekten zevk aldığınız bir şeyden de çıkabilir. Bir hız trenine bindiğinizde veya dik bir dağ yamacından aşağı kayarken aldığınız biraz korkutucu ama yine de heyecan verici o an ortaya çıkabilir.

Akut stres bireye herhangi bir zarar vermez, aksine olumlu bir etkisi olduğunu bile söyleyebiliriz. Yaşanan stresli durumlar vücudunuza ve beyninize, gelecekteki stresli anlara en iyi yanıtı vermesine yardımcı olur.

Şiddetli akut stres ise çok farklı bir stres türüdür, yaşamınızı tehdit eden bir durumla karşı karşıya kaldığınızda ortaya çıkan bu stres, travma sonrası stres bozukluğuna veya bazı ruhsal bozukluklara sebep olabilir.

Sorumluluk Reddi: Amacımız, size en alakalı ve güncel bilgileri sağlamaktır. Ancak, hastalıklar, semptomlar, ilaçlar ve maddeler her kişiyi farklı şekilde etkilediğinden, bu bilgilerin olası tüm bilgileri içerdiğini garanti edemeyiz. Bu bilgi, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Olası sorunları, yan etkileri, hastalıkları ve semptomları her zaman tıbbi geçmişinizi bilen bir sağlık uzmanıyla görüşün. Dusge.com’da paylaşılan bilgiler, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Detaylı bilgi için: tıbbi sorumluluk reddi.

Epizodik Akut Stres

Epizodik akut stres, sık sık akut stres atakları yaşadığınızda ortaya çıkar. Bu, olması muhtemel şeyler hakkında sık sık endişe duyduğunuzda olabilir.

Örneğin itfaiyeciler bu stres sorunuyla sık sık karşılaşırlar, şiddetli akut stres gibi epizodik akut stres de uzun sürdüğü takdirde hayatınızı olumsuz etkileyebilir.

Kronik Stres

Normal bir stres durumu uzun süre devam ederse artık kronik strese dönüşmüştür. Uzun vadeli devam eden bu stres, ruhsal ve fiziksel sağlığınız üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olabilir. Bazı etkileri şu şekildedir:

  • kaygı
  • kalp-damar hastalıkları
  • depresyon
  • yüksek tansiyon
  • bağışıklık sisteminde zayıflama

Kronik stres ayrıca baş ağrısı, mide bulantısı ve uyku güçlüğü gibi sık rahatsızlıklara da yol açabilir. Farklı stres türleri ve bunların tespiti konusunda bilinçlenmek oldukça önemlidir.

Stresin Nedenleri Nelerdir?

Akut veya kronik stresin bazı tipik nedenleri şunlardır:

  • kronik bir hastalığa sahip olmak
  • hayatı tehdit eden bir kaza veya hastalıktan sağ çıkmak
  • bir suçun kurbanı olmak
  • mutsuz bir evlilik
  • çocuk velayeti sorunları (boşanma durumunda)
  • demans gibi kronik bir hastalığı olan sevdiklerinize bakmak
  • yoksulluk içinde yaşamak veya evsiz olmak
  • tehlikeli bir meslekte çalışmak
  • uzun saatler çalışmak ve sevmediğiniz bir işe sahip olmak
  • orduda görevliyseniz bu da strese sebep olabilir

Bir kişinin strese girmesine neden olabilecek şeylerin sonu yoktur çünkü stresin sebepleri insanlar gibidir ve oldukça çeşitlidir.

Stresin Belirtileri Nedir

Her birimizin bizi strese sokan farklı şeyler olduğu gibi, semptomlar da kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir. Bunların hepsine sahip olma ihtimaliniz düşük olsa da, stres altındaysanız yaşayabileceğiniz bazı şeyler şunlardır:

  • kronik ağrı
  • uykusuzluk
  • cinsel isteksizlik
  • sindirim problemleri
  • iştahsızlık veya gereğinden fazla yemek
  • odaklanma ve konsantre olma sorunu
  • yorgunluk
  • stres egzaması

Bunalmış, sinirli veya korkulu hissedebilirsiniz; farkında olsanız da olmasanız da, eskisinden daha fazla alkol veya sigara içiyor olabilirsiniz.

Stres ve Baş Ağrısı

Stresin sebep olduğu şiddetli baş ağrıları genelde yüz ve boyundaki gergin kaslardan kaynaklanır. Bazı belirtileri ise şu şekildedir:

  • hafif ila orta derecede donuk baş ağrısı
  • alnınızın etrafında bir baskı hissetmek
  • kafa derisinde ve alında şiddetli bir baskı hissetmek

Stresin Beslenmeye Olan Etkisi

Bazı insanlar aç olmasalar bile yemek yiyerek strese tepki verirler, kendinizi düşünmeden yemek yerken, gecenin ortasında yemek yerken veya genellikle alıştığınızdan çok daha fazla yemek yerken bulursanız, bunun sebebi stres sorunları olabilir.

Yemek yediğinizde, ihtiyacınız olandan çok daha fazla kalori alırsınız ve bunu yaparken muhtemelen pek de sağlıklı yiyecekleri seçmezsiniz. Bu durum, hızlı kilo alımına ve bir dizi sağlık sorunlarına yol açabilir ve stresi engellemez.

Stresi azaltmak için yemek yediğinizi düşünüyorsanız, bununla başa çıkmak için farklı yöntemler denemenizi öneririz.

İş Yerinde Stres

Çalıştığınız iş, birçok nedenden dolayı büyük bir stres kaynağı olabilir. Bu stresler ara sıra veya kronik olabilir. İş yerinde stres şu şekillerde ortaya çıkabilir:

  • yapacağınız işin kontrolünü kaybettiğiniz zaman
  • sevmediğiniz bir işte olduğunuzu ve bunun için bir alternatifiniz olmadığını düşündüğünüzde
  • yapmaman gerektiğini düşündüğün şeyleri, yapmak zorunda kaldığını hissetmek
  • iş arkadaşlarınızla sık sık şiddetli tartışmalar yaşamak
  • gereğinden fazla çalıştığını düşünmek

Nefret ettiğiniz bir işteyseniz veya her zaman başkalarının taleplerine herhangi bir kontrol olmaksızın yanıt veriyorsanız, stres kaçınılmaz bir şeydir. Bazen işi bırakmak veya iş-sosyal yaşam arasındaki dengeyi sağlamak için mücadele etmek yapılacak en doğru şeydir.

Bazı işler ise diğerlerinden daha tehlikelidir, acil durum müdahale ekipleri, bazı doktorluk branşları ve itfaiye gibi meslekler buna örnektir.

Stres ve Anksiyete

Stres ve kaygı genellikle birlikte görülürler. Stres, beyninize ve vücudunuza yüklenen yüksek taleplerden kaynaklanır. Anksiyete ise yüksek düzeyde endişe, huzursuzluk veya korku hissettiğiniz zaman ortaya çıkar.

Stres ve anksiyeteyi aynı anda yaşamak bazı sağlık sorunlarını beraberinde getirebilir, bazıları şu şekildedir:

  • yüksek tansiyon
  • kalp hastalıkları
  • diyabet
  • panik atak
  • depresyon

Stres ve anksiyete tedavi edilebilir. Her ikisini de engelleyebilecek ve yardımcı olabilecek birçok strateji ve kaynak mevcut. Çözüme, sağlık durumunuzu kontrol edebilecek ve size danışmanlık edebilecek bir doktorla görüşerek başlayın.

Stres Yönetimi ve Stresle Mücadele Etme Yöntemleri Nedir?

Stres yönetiminin amacı ondan tamamen kurtulmak değildir. Yani stres nasıl geçer sorusunun cevabı “geçmez” olacaktır, ancak stresi kontrol altına almak mümkündür. Stresin geçmesi sadece imkansız değil, aynı zamanda yukarıda bahsettiğimiz gibi stres bazı durumlarda sağlıklı bir birey olduğunuzun göstergesi olabilir.

Stresinizi yönetmek için önce strese neden olan şeyleri veya tetikleyicileri belirlemelisiniz. Bunlardan hangisinin önlenebileceğini bulu ve ardından, olumsuz düşüncelere neden olan stres faktörleriyle başa çıkacak yollar bulun.

Stres seviyenizi doğru yönetmek, strese bağlı hastalıkların riskini azaltmanıza yardımcı olur. Aynı zamanda günlük yaşamınızda daha iyi hissetmenize de yardımcı olur.

Stresi yönetmeye başlamanın bazı temel yolları şu şekildedir:

  • sağlıklı bir beslenme düzeni
  • her gece 7-8 saat uyumayı hedefleyin
  • düzenli egzersiz
  • kafein ve alkol kullanımınızı en aza indirin
  • sosyal bir yaşam sürmeye gayret edin
  • kişisel bakımınıza özen gösterin
  • derin nefes alma gibi meditasyon tekniklerini öğrenin

Stresinizi yönetemiyorsanız veya buna anksiyete bozukluğu ve depresyon eşlik ediyorsa, hemen doktorunuza görünün. Tüm bu durumlar, yardım aradığınız sürece tedavi ile yönetilebilir.

Stres yaşamın normal bir parçası olsa da, çok fazla stres fiziksel ve zihinsel sağlığınıza açık bir şekilde zararlıdır. Neyse ki, stresi yönetmenin birçok yolu vardır ve hem anksiyete hem de depresyonla bağlantılı olabilecek etkili tedaviler bulunur. Unutmayın, stres hayatın her alanında mevcuttur ve hayatınızı olumsuz etkilemesine izin vermemek konusunda top sizin elinizdedir.

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Yorum Yap