1. Ana Sayfa
  2. Bilim
  3. Ses Boşlukta (Uzayda) Yayılır Mı: Bilim Ne Diyor?

Ses Boşlukta (Uzayda) Yayılır Mı: Bilim Ne Diyor?

Ses Boşlukta (Uzayda) Yayılır Mı Bilim Ne Diyor

Ses boşlukta yayılır mı? Cevap kısaca “hayır”dır. Ancak çoğunlukla bilimkurgu filmlerinde ve TV şovlarında kullanılan ses efektleri nedeniyle, uzayda, boşlukta sesin yayılımı ve duyulması hakkında bazı yanlış anlaşılmalar var olmaya devam ediyor. Fizik yasaları bunun mümkün olamayacağını açıklasa da birçok insan filmlere dayanarak aksi yönde düşünüyor.

Ek olarak, bu sadece TV veya bilim kurgu filmlerinden olan bir sorun değil. Örneğin gezegenlerin ses çıkardığına dair yanlış fikirler var. Gerçekte olan şey, atmosferlerindeki (veya halkalarındaki) belirli süreçlerin hassas aletler tarafından kaydedilebilen emisyonlar göndermesidir. Bilim insanları bunları anlamak için emisyonları işliyor ve “duyabileceğimiz” bir şey ortaya çıkarmak için onları “heterodin” hale getiriyor, böylece ne olduklarını analiz etmeye çalışıyorlar. Ancak gezegenlerin kendileri ses çıkarmıyor.

İlgili Makale
Ses Dalgalarıyla Evreni Yok Etmek Mümkün Mü?

Sesin Fiziği

Sesin fiziğini anlamak oldukça önemli, ses havada dalgalar halinde ilerler. Örneğin konuştuğumuzda ses tellerimizin titreşimi çevredeki havayı sıkıştırır. Basınçlı hava, ses dalgalarını taşıyan havayı etrafından hareket ettirir. Sonunda, bu baskılar beyni bu aktiviteyi ses olarak yorumlayan bir dinleyicinin kulaklarına ulaşır. Bu ses yüksek bir frekansla ve hızlı hareket ediyorsa, kulakların aldığı sinyal beyin tarafından ıslık ya da çığlık olarak yorumlanır. Düşük frekanstalarsa ve daha yavaş hareket ederlerse de, beyin bunu bir davul veya alçak ses olarak yorumlar.

Unutulmaması gereken en önemli şey şudur: sıkışmayı sağlayacak moleküller olmadan ses dalgaları iletilemez. Ve tahmin edin uzayda ne yok? Uzay boşluğunda ses dalgalarını ileten “ortam” yoktur. Ses dalgalarının gaz ve toz bulutlarının içinden geçip sıkıştırması ihtimali var, ancak o zaman da sesi duyamayız. Kulaklarımızın algılayamayacağı kadar alçak veya çok yüksek olacaktır. “Ses boşlukta yayılır mı?” sorusunun cevabını net şekilde vermek gerekirse, hayır.

Filmlerde Neden Ses Çıkaran Uzay Gemileri Var?

Uzay boşluğunda hiç kimsenin sesleri fiziksel olarak duyamayacağını bildiğimiz için, TV ve filmlerdeki ses efektleri için en iyi açıklama şudur: Yapımcılar roketlerin şiddetli sesler çıkarmasını sağlamasaydı ve uzay aracı “vızıldasaydı”, bu durum filmin ilgili sahnelerine garip bir hava katardı. Mantık süzgecinden geçirecek olursak aslında bu cevap gayet makul. Bu sahneler uzayda ses olduğu anlamına gelmez. Tek anlamı, sahnelerin havasını artırmak için ses efektlerinin eklenmesi. İnsanlar bunun gerçekte olmadığını anladığı sürece bu masum hile oldukça makul.

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Yorum Yap