Psikoz nedir? Türleri, Belirtileri ve Tedavisi

Kasım 7, 2020
Psikoz nedir? Türleri, Belirtileri ve Tedavisi

Psikoz (psikotik bozukluk), gerçeklikten tamamen soyutlanmış bir ruh haliyle karakterize edilir ve ciddi zihinsel kişilik bozukluklarının bir belirtisidir. Psikoz yaşayan kişilerde çok sayıta halüsinasyonlar veya sanrılar olabilir.

Halüsinasyonlar, gerçek bir uyaranın yokluğunda gerçekleşen duyusal deneyimlerdir. Örneğin, işitsel halüsinasyon yaşayan bir kişi, annesi yanında değilken annesinin kendisine bağırdığını duyabilir. Ya da görsel halüsinasyon yaşayan biri, aslında yanında olmayan birini görebilir ve onunla konuşabilir.

Psikoz hastalığı yaşayan bireylerin gerçek kanıtlara aykırı düşünceleri olabilir ve bu düşünceler genelde “sanrılar” olarak tanımlanır. Psikoz yaşayan kişiler büyük ölçüde motivasyon kaybı ve asosyallik durumlarıyla karşı karşıya kalırlar.

Bu deneyimlerin sonuçları korkutucu olabilir ve bireyin kendisine veya başkalarına zarar vermesine neden olabilir. Siz veya bir yakınınız psikoz belirtileri gösteriyorsa, en kısa sürede bir doktora görünmek faydalı olacaktır.

Psikoz Belirtileri Nelerdir?

Psikozun yaygın semptomları şunları içerir:

  • konsantrasyon zorluğu
  • depresyon hali
  • dengesiz uyku
  • kaygı (anksiyete)
  • şüphecilik
  • aileden ve arkadaşlardan uzaklaşma
  • sanrılar
  • halüsinasyonlar
  • konuları düzensiz bir şekilde değiştirmek gibi düzensiz konuşma
  • depresyon
  • intihar düşünceleri veya eylemleri

Psikoz Hastalarına Nasıl Davranılmalı? İntiharı Önleme

Birinin kendine veya bir başkasına zarar verme riski olduğunu düşünüyorsanız:

• 112’yi veya yerel acil durum numaranızı arayın

• Yardım gelene kadar kişinin yanında kalın.

• Zarar verebilecek her türlü silah, bıçak, ilaç veya benzeri unsurları uzaklaştırın.

• Dinleyin, ancak yargılamayın, tartışmayın, tehdit etmeyin veya bağırmayın.

Psikoz Sanrıları ve Halüsinasyonları

Sanrılar, devamlı veya kısa vadeli oluşan yanılgılardır. Halüsinasyon ise olmayan birini duymak, görmek olarak tanımlanır.

Sanrılar ve halüsinasyonlar, her ikisi de sıklıkla psikozlu kişiler tarafından deneyimlenen çok farklı iki semptomdur. Sanrılar ve halüsinasyonlar, bunları yaşayan kişiye gerçek gibi görünür.

Sanrılar (Yanılgılar)

Bir yanılsama, (gerçeklikle çelişse de ve genellikle doğru olarak kabul edilen) yanlış bir inanç veya izlenimlerdir. Paranoya sanrıları, görkemli sanrılar ve somatik sanrılar olarak üç başlıkta incelenir.

Paranoya yanılgısı yaşayan insanlar, takip edilmedikleri halde takip edildiklerini veya kendilerine gizli mesajlar gönderildiğini düşünebilirler. Görkemli bir yanılsaması olan biri, abartılı bir önemsenme duygusuna sahip olacaktır. Somatik yanılsama, bir kişinin ölümcül bir hastalığı olduğuna inandığı, ancak aslında sağlıklı olduğu bir evredir.

Halüsinasyonlar

Halüsinasyon, dış uyaranların yokluğuna rağmen oluşan duyusal algıların tümüdür. Bu, mevcut olmayan bir şeyi görmek, duymak, hissetmek veya koklamak anlamına gelebilir. Halüsinasyon gören bir kişi, var olmayan şeyleri görebilir veya yalnızken insanların konuştuğunu duyabilir.

Psikozun Nedenleri Nelerdir?

Her psikoz vakası farklıdır ve kesin nedeni genelde net değildir. Bununla birlikte, psikoza neden olan bazı hastalıklar vardır, bunlardan makalemizin devamında bahsedeceğiz. Uyuşturucu kullanımı, uykusuzluk ve diğer çevresel faktörler de psikozu tetikleyebilir.

Hastalıklar

Psikoza neden olabilecek hastalıklar şu şekildedir:

  • Parkinson hastalığı, Huntington hastalığı gibi nörolojik rahatsızlıklar ve bazı kromozomal bozukluklar
  • beyin tümörleri veya kistleri
  • Alzheimer hastalığı
  • Beyne etki eden HIV, sifiliz ve diğer enfeksiyonlar
  • bazı epilepsi türleri
  • inme

Psikoz Kimlerde Ortaya Çıkar?

Günümüzde kimin psikoz hastalığı geliştirebileceğini ve bu sorunu yaşayabileceğini kesin olarak belirlemek mümkün değil. Ancak araştırmalar, genetik etmenlerin ciddi bir rol oynayabileceğini gösteriyor.

Psikotik bozukluğu olan bir ebeveyn veya kardeş gibi yakın bir aile üyesi varsa, insanların psikotik bir bozukluğa sahip olma olasılığı daha yüksektir. Bunlara kronik sebepler de denir.

Sorumluluk Reddi: Amacımız, size en alakalı ve güncel bilgileri sağlamaktır. Ancak, hastalıklar, semptomlar, ilaçlar ve maddeler her kişiyi farklı şekilde etkilediğinden, bu bilgilerin olası tüm bilgileri içerdiğini garanti edemeyiz. Bu bilgi, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Olası sorunları, yan etkileri, hastalıkları ve semptomları her zaman tıbbi geçmişinizi bilen bir sağlık uzmanıyla görüşün. Dusge.com’da paylaşılan bilgiler, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Detaylı bilgi için: tıbbi sorumluluk reddi.

Psikoz Türleri Nelerdir?

Bazı psikoz sendromu çeşitleri, aşağıdakileri içeren belirli koşullar sebebiyle ortaya çıkar:

Kısa Psikotik Bozukluk

Kısa reaktif psikoz olarak da adlandırılan kısa psikotik bozukluk, bir aile üyesinin ölümü gibi stresin yoğun olduğu dönemlerde ortaya çıkabilir. Kısa reaktif psikoz yaşayan biri, stresin kaynağına bağlı olarak genellikle birkaç gün ila birkaç hafta içinde iyileşir.

Uyuşturucu veya Alkole Bağlı Psikoz

Madde kaynaklı psikotik bozukluk olarak da bilinen bu psikoz türü, metamfetamin ve kokain gibi uyarıcılar dahil olmak üzere alkol veya uyuşturucu kullanımıyla tetiklenebilir. LSD gibi halüsinojenik ilaçlar genellikle bireylerin gerçekte olmayan şeyleri görmelerine neden olur, ancak bu etki geçicidir. Steroidler ve uyarıcılar gibi bazı reçeteli ilaçlar da psikoz belirtilerine neden olabilir.

Organik Psikoz Ne Demek?

Beyni etkileyen bir travma, bir hastalık (Alzheimer gibi) veya enfeksiyon, psikoz semptomlarına neden olabilir. Bu da “organik psikoz” olarak adlandırılır. Birçok tanı kriterine uymadan ortaya çıkan psikoza ise organik olmayan (atipik) psikoz denir.

Psikotik Bozukluklar

Psikotik bozukluklar; stres, uyuşturucu, alkol kullanımı, yaralanma veya hastalıkla tetiklenebilir. Ayrıca kendi başlarına da görünebilirler. Aşağıdaki bozukluk türlerinin psikotik semptomları olabilir:

Bipolar Bozukluk

Bir bireyin bipolar bozukluğu olduğunda, ruh hali bir anda çok iyi ve ya çok kötü olabilir. Kişinin modu yüksek ve pozitif olduğunda, psikoz belirtileri olabilir. Kendilerini son derece iyi hissedebilirler ve özel güçleri olduğuna inanabilirler.

Ruh hali kötü olduğunda ise, birey kendisini kızgın, üzgün veya korkmuş hissettiren psikotik semptomlara sahip olabilir. Bu semptomlar, birinin kendisine zarar vermeye çalıştığını düşünmek benzeri paranoyalardır. Detaylı bilgi için Bipolar Bozukluk hakkındaki makalemizi de okumanızı öneririz.

Psikotik Depresyon

Özellikle majör depresyonla birlikte ortaya çıkan psikotik semptomları içerir.

Şizofreni

Şizofreni, genellikle psikotik belirtilerin eşlik ettiği ömür boyu süren bir hastalıktır ve psikozla doğrudan bağlantılıdır.

Şizofreni hakkında detaylı bilgi için: Şizofreni Nedir? Türleri

Psikoz Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis koyan tek bir psikoz testi yoktur, bu sorun ancak bir takım psikiyatrik değerlendirmeler sonucunda tanımlanabilir. Doktor, size oldukça samimi davranır kişisel davranışlarınızı izler ve yaşamınız hakkında bazı sorular sorar. Semptomlara neden olan bir hastalık olup olmadığını belirlemek için bazı tıbbi testler ve röntgenler kullanabilir.

Çocuklarda ve Gençlerde Psikoz Teşhisi

Yetişkinlerdeki psikoz semptomlarının çoğu, gençlerde psikoz belirtisi olarak kabul edilmez. Örneğin, küçük çocukların genellikle konuştukları hayali arkadaşları vardır. Bu, çocuklar için tamamen normal olan bir davranıştır ve endişe gerektirmez.

Ancak çocuğunuzda psikoz konusunda endişeleniyorsanız, davranışlarını bir doktora anlatmanızda fayda olacaktır.

Psikoz Tedavisi Nasıldır ve Ne Kadar Sürer

Psikoz tedavisi, ilaç ve terapi şeklinde uygulanır ve çoğu insan tedavi ile bu sorunu rahatlıkla atlatabilir.

Hızlı Sakinleştirme

Bazen psikoz yaşayan insanlar tedirgin olabilir, kendilerine veya başkalarına zarar verme riski altında olabilir. Bu durumlarda yapılması gereken tek şey kişiyi sakinleştirmektir. Bu yönteme hızlı sakinleştirme adı verilir. Bir doktor veya acil müdahale personeli, bir enjeksiyon veya sıvı ilaç uygulayacaktır.

İlaç Tedavisi

Psikoz semptomları antipsikotik ilaçlarla kontrol altına alınabilir. Halüsinasyonları ve sanrıları azaltır ve bireyin daha net düşünmesine yardımcı olurlar. Reçete edilen antipsikotik türü semptomlara bağlı olacaktır ve bunu yalnızca doktor tavsiyesine göre kullanmalısınız.

Çoğu durumda, insanların semptomlarını kontrol altına almak için kısa süreliğine antipsikotik almaları yeterlidir. Şizofreni hastaları ise devamlı psikoz riski taşıdığı için ömür boyu ilaç kullanmak zorunda kalabilir.

Bilişsel Davranışçı Terapi (Psikoterapi)

Psikoterapi, düşünce ve davranışları değiştirmek amacıyla bir psikolojik danışmanla düzenli olarak görüşmek anlamına gelir. Bu yaklaşımın, insanların kalıcı değişiklikler sağladığı ve hastalıklarını yönetmeye yardımcı olduğu belirlenmiştir. Genellikle ilaçlarla tamamen çözülmeyen psikotik belirtiler için düzenli olarak psikoterapi görmek gerekir.

Bununla birlikte psikoz olan birey tedavi edilmezse, gelecekte ciddi sorunlar yaşayabilir ve bu da birçok kişilik bozukluğuna davetiye çıkarabilir. Psikoz yaşayan çoğu insan doğru tedavi uygulandığı takdirde rahatlıkla iyileşir. Hatta çok ağır vakaların bile genelde iyileştiği biliniyor, burada en önemli olan şey tedaviye gönüllü olarak devam etmektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Daha Fazla Sağlık

Karın (Mide) Guruldaması: Ciddi Ortam Katili

Karından ve bağırsaktan gelen guruldama sesleri, genellikle sindirim sırasında ince ve kalın bağ…

Zerdeçalın Faydaları Nelerdir? Kanıtlanmış 10 Yararı

Zerdeçalın faydaları, Hindistan’da binlerce yıldır çeşitli rahatsızlıkları tedavi etmek için kul…

8 Maddede Hamilelikte Sigara İçmenin Zararları

Hamilelikte sigara içmenin zararları, hem sizi hem de doğmamış bebeğinizi ciddi tıbbi problemler…

Kıl Kurdu Nedir ve Nasıl Düşürülür? İlacı, Belirtileri ve Tedavisi

Kıl kurdu enfeksiyonu, insanlarda görülen en yaygın bağırsak kurdu enfeksiyonlarından biri demek…

Maladaptive Daydreaming Disorder: Nedir, Testi ve Tedavisi

Maladaptive Daydreaming Disorder Nedir? Maladaptive Daydreaming, bir bireyi gerçek hayatından…

Sirkadiyen Ritim: Nedir, Bozukluğu ve Çalışma Prensibi

Sirkadiyen ritim, günlük uyku ve uyanıklık programınızı kontrol etmenize yardımcı olan bir biyol…

Otokannibalizm Nedir? Belirtileri Ve Tedavisi

Bildiğiniz üzere bazı insanlarda can sıkıntısından, bazılarında ise olumsuz bir duygunun ortaya …

Salgın Hastalık: Tarihteki En Kötü 10 Salgın

Dünya tarihi boyunca, çeşitli virüsler ve bakteriler insan popülasyonunu enfekte ederek, yalnızc…

Psikolojik Bozukluklar Nelerdir? Belirtileri ve Tedavisi

Ruhsal bozukluklar olarak da adlandırabileceğimiz psikolojik bozukluklar, günlük işleyişinizi ve…

Yatakta Çalışmanın Berbat Bir Fikir Olmasının 4 Nedeni

Rahat bir ortamda çalışmanın cazibesine (özellikle kabarık yastıklar ve yumuşak çarşaflarla çevr…

Copy link
Powered by Social Snap