1. Ana Sayfa
  2. Doğa
  3. Okyanustaki Boksör: Mantis Karidesi ve Yumruğu

Okyanustaki Boksör: Mantis Karidesi ve Yumruğu

Okyanustaki Boksör- Mantis Karidesi Ve Yumruğu 2

Birçok belgesele konu olan ve “Peygamberdevesi karidesi” olarak da bilinen mantis karidesi, okyanustaki en hızlı yumruğu atan canlılar olarak bilinir. Ön ayaklarını birer boksör eldiveni gibi kullanan bu kabuklular, kadar hızlı ve güçlü bir şekilde yumruklar atarlar ki; oluşan küçük çaplı ısı patlaması bir miktar suyun buharlaşmasına sebep olur. Salyangozların kabuklarına, akvaryum camlarına çok rahat şekilde hasar verebilirler. 450’den fazla mantis karidesi türünden, yumruk konusunda en iyi olanı; tavus kuşu mantis karidesi, yani bilimsel adıyla Odontodactylus scyllarus’dur.

Mantis Karidesleri Nerede Yaşar Ve Ne İle Beslenir?

Dünyanın en güçlü yumruğunu atan bu hayvanlar, mercan resiflerinin katmanlarında delikler oluşturup buralarda yaşarlar. Ancak işler akvaryumda beslemeye gelince biraz değişiyor. Attıkları yumruklarla normal bir akvaryumun camını rahatlıkla kırabilen mantis karidesleri, yalnızca özel ve sağlam camdan yapılmış akvaryumlarda evcil olarak beslenebilir. Besin tercihleri ise genelde midye, yengeç ve diğer kabuklu türlerdir.

Mantis Karidesi ve Yumruğu Hakkında Bilgiler

Mantis karideslerinin yumruğu, 10.000g lik bir ivmeyle hızlanır ve aniden çok hızlı ve güçlü şekilde rakibine etki eder.

15 santimetrelik ortalama boylarıyla mantis karidesleri, saatte 80 kilometrelik bir hıza sahip yumruklar atabiliyor ve bu nedenle, İngiltere’deki Bristol Üniversitesi’nden biyolog Ilse Daly, küçük boksörlerle uğraşırken kalın bahçe eldivenleri takıyor. Çünkü bu kabukluların yumruklarına büyük bir saygı duyuyor, ancak kendisinin bu canlılarla ilgilenmesinin sebebi yumruğu değil, bir diğer şaşırtıcı özelliğiyle (gözleriyle) ilgileniyor.

Peki ya Mantis Karidesi’nin Gözlerinin Özellikleri?

Birbiriyle tamamen birleşik olan iki gözü, yağlı yuvalardaki bilyalar gibi her yönde bağımsız olarak hareket edebilir. Daly ve meslektaşlarının Royal Society B Proceedings dergisinde yayınlanan araştırmasına göre, bu gözler tamamen yanlara bakıyor olsa bile, yukarıyı da aynı anda görebiliyorlar.

Daly bununla ilgili, “Gözleri sürekli hareket halinde, yukarı, aşağı ve her yöne devamlı hareket ediyor” demişti. Gezici bakışlar mantis karideslerine ilginç bir hava katıyor, en azından diğer karides türlerinin donuk bakışlarıyla karşılaştıracak olursak öyle. 

Mantis karidesi

1983’ten beri mantis karidesinin görme sistemlerini inceleyen, ancak söz konusu araştırmaya dahil olmayan biyolog Thomas Cronin’e göre bu canlıların gözleri diğerlerinin gözlerinden çok daha farklı ve oldukça garip bir yapıda yaratılmış.

Mantis karideslerinin üst üste dizilmiş üç adet “sözde göz bebeği” bulunur. Her gözün bağımsız derinlik bir derinlik algısı var. Bu canlılar, ultraviyole ve kızılötesi dalga boylarını algılayarak ışık spektrumunun her iki ucunda insanlardan daha fazlasını görebilirler (yani görüş spektrumları oldukça geniştir). Memelilerde üç tür fotoreseptör hücresi bulunurken, mantis karideslerinde bu sayı bir düzinedir. 

Mantis karideslerinin renk görüşü benzersizdir. Karides, çevresini bir tarayıcının bir fotoğrafı yakaladığı şekilde değerlendirir. Bu, bilim insanlarının “bir süpürgeyle zemini süpürmeye” benzettikleri bir yöntem, güçlü vuruşlarla… Dünyayı görsel sistemlerine yansıtıyorlar ve her kareyi eşsiz bir şekilde algılıyorlar.

Mantis Karidesinin Tuhaf ve Titreyen Gözleri

Yeni araştırmalarda ise odak noktası, mantis karideslerinin gözlerinin titrek hareketleri oldu. Dünyayı görmek için gözlerimizi hareket ettirmeliyiz, ama bunu ne kadar çok yaparsak gözlerimizdeki görüntü o kadar bulanıklaşır. Görüntüyü zihinde sabitlemek için göz çevresindeki destekleyici kaslar da dahil olmak üzere görüntüyü dengelemenin birkaç yolu bulunuyor.

Yeni raporda, Daly ve ekibindeki araştırmacılar, mantis karideslerinin çevreye attıkları bakışları incelediler. Bilim adamları, göz hareketlerini kaydedebilmek için hayvanların üzerine yerleştirmek üzere yüksek hızlı kameralarla bir test cihazı ürettiler. Bir testte bilim insanları, karidesler “bir tünelin içindeymiş” gibi akvaryumun etrafına küçük bir davul yerleştirdiler. Davulu bir araba tekerleği gibi döndürmeye başladılar ve karidesin bakışlarını, davulun dönüşüne göre stabilize edip etmeyeceğini incelemek amacıyla izlediler.

Dünya, mantis karidesinin kendi etrafında “kanat hareketleriyle rulo şekli çiziyor” diye düşünürken araştırmacılar, karidesin sabit bir görüş sağlamak için gözlerini döndürdüğünden şüpheleniyorlardı. Ancak henüz sadece bir şüphe, hala ispatlanamadı. Bilim insanları günümüzde hala, mantis karidesinin nasıl “dünyayı görmenin bu kadar eşsiz bir yolunu” geliştirdiğini bilmiyorlar ve pek bir fikirleri yok. Tetrakromat (99 milyondan fazla sayıda farklı rengi algılayabilen) olan bu canlıların görme sistemlerinin gizemini çözmek için uzun bir zamana ihtiyaç var gibi görünüyor. 

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Yorum Yap