1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Obsesif Kompulsif Bozukluk (Takıntı) Nedir? Testi ve Tedavisi

Obsesif Kompulsif Bozukluk (Takıntı) Nedir? Testi ve Tedavisi

Obsesif Kompulsif Bozukluk (Takıntı) Nedir? Testi ve Tedavisi

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) hastalığı, sizi tekrarlayan davranışlar (kompulsiyonlar) yapmaya ve istemediğiniz düşüncelerin kafanızda birikmesine sebep olan bir ruhsal rahatsızlıktır. Bu gizli takıntılar ve zorlantılar günlük aktivitelerinize engel olur ve özellikle ileri aşamada hayatınızı ciddi ölçüde olumsuz etkiler. OKB ne demek, nasıl geçer, belirtileri nedir ve ilaçları nelerdir gibi merak ettiğiniz soruların cevabı makalemizde, okumaya devam edin.

Takıntılarınızı görmezden gelmeye veya durdurmaya çalışabilirsiniz, ancak bu yalnızca sıkıntınızı ve endişenizi artırır. Nihayetinde, stresinizi hafifletmeye çalışmak için kompülsif eylemler gerçekleştirmeye istekli hissedersiniz. Rahatsız edici düşünceleri veya dürtüleri görmezden gelme veya onlardan kurtulma çabalarına rağmen, bu düşünceler tekrar tekrar nükseder ve sizi rahat bırakmazlar. Bu, daha rutin davranışlara (Kısır bir takıntı yani OKB döngüsüne) yol açar.

Obsesif kompulsif bozukluk genellikle belirli temalar etrafında toplanır (örneğin, mikroplar tarafından kontamine olma korkusu gibi). Bu gibi korkuları hafifletmek için ellerinizi ağrıyana ve çatlayana kadar zorunlu olarak yıkamayı düşünürsünüz.

OKB’niz varsa bu durumdan utanıyor olmanız muhtemeldir, ancak çözümü ve tedavisi mümkündür. Ancak tedavisi ne kadar sürer diyecek olursanız bu kişiden kişiye değişiklik gösterir. Genellikle konuşma terapisi ve bitkisel öneriler yapılır, ilaçsız tedaviler tercih edilir.

Mükemmeliyetçi bir aile, takıntı sebebi olabilir.

OKB Semptomları

Obsesif kompulsif bozukluk genellikle hem obsesyonları hem de kompulsiyonları içeren belirtilerle ortaya çıkar. Ancak sadece obsesyon semptomlarına veya zorlantı belirtilerine sahip olmanız da olasıdır. Takıntılarınızın ve dürtülerinizin aşırı veya mantıksız olduğunu fark edebilirsiniz veya fark etmeyebilirsiniz, ancak her iki durumda da çok fazla zamanınızı alırlar ve günlük rutininize, sosyal, okul veya iş hayatınıza olumsuz etki ederler.

OKB obsesyonları tekrarlayan, ısrarcı ve istenmeyen düşünceler, dürtüler veya hayatınıza müdahale eden, kaygılara sebep olan bir rahatsızlıktır. Bu düşünceleri görmezden gelmeye veya onlardan kurtulmaya çalışabilirsiniz. Bu takıntılar genellikle başka şeyler düşünmeye veya yapmaya çalıştığınız sırada araya girer ve hayatınızı etkiler.

Takıntı sorunu genellikle belli başlı temalar etrafında ortaya çıkar:

  • Kirlilik korkusu
  • Her şeyden şüphe etmek ve belirsizliğe tahammül etmekte zorluk çekmek
  • Düzen ve simetri takıntıları
  • Bir gün kontrolü kaybedip insanlara zarar vereceğinden korkmak
  • Saldırganlık, cinsel veya dini konular dahil olmak üzere istenmeyen düşünceler
  • Başkalarının dokunduğu nesnelere dokunmak istememek
  • Kapıyı kilitlediğinizden veya ocağı kapattığınıza dair şüpheler
  • Nesneler düzenli olmadığında veya belirli bir yöne bakmadığında oluşan yoğun stres
  • Arabanızı bir kalabalığın içine sürmekten çekinmek
  • Hoş olmayan cinsel düşünceler
  • El sıkışmak gibi takıntıları tetikleyebilecek durumlardan kaçınma
  • İsimleri hatırlamakta zorluk çekmek

Bazı Kompulsif Zorlantı Semptomları

OKB dürtüleri, gerçekleştirmek için güdülenmiş hissettiğiniz ve sürekli tekrarlayan davranışlardır. Bu tekrarlayan davranışlar ve zihinsel eylemler, takıntılarınızla ilgili kaygılarınızı azaltmak ve kötü bir şeylerin olmasını önlemek içindir.

Takıntılı düşünceleriniz olduğunda endişenizi kontrol etmeye yardımcı olacak bazı kurallar veya ritüeller oluşturabilirsiniz. Bu takıntılar genellikle olması gerekenin çok üstündedir ve genelde zararlı düşüncelerdir.

Takıntıda olduğu gibi, kompulsif zorlantıların da bazı temaları vardır ve bazıları benzerdir. Örnekleri:

  • Temizlik takıntısı
  • Devamlı kontrol etme takıntısı
  • Sayma
  • Aşırı düzenli olma çabası
  • Sıkı bir rutini takip etmek
  • Bir iş konusunda her zaman güvence talep etmek
  • Cildiniz kızarana kadar el yıkamak
  • Kilitli olduklarından emin olmak için kapıları tekrar tekrar kontrol etmek
  • Kapalı olduğundan emin olmak için ocağı tekrar tekrar kontrol etmek
  • Belirli kalıplarda devamlı olarak saymak (2-4-6-8 gibi)
  • Sessizce bir duayı, kelimeyi veya cümleyi devamlı olarak tekrarlamak
  • Ekşi konserve ürünlerinizi devamlı olarak aynı yüze gelecek şekilde düzenlemek

OKB genellikle ergenlik çağında veya genç yetişkinlik yıllarında başlar, ancak çocuklukta da başlayabilir. Semptomlar genellikle kademeli olarak başlar ve yaşam boyunca şiddeti değişiklikler gösterir. Yaşadığınız takıntı ve zorlantı türleri de zamanla değişebilir. Yaşadığınız stres arttıkça belirtiler genellikle kötüleşir. Ömür boyu süren bir bozukluk olarak kabul edilen OKB, hafif ila orta dereceli semptomlara sahip olabilir veya nadir de olsa aşırı derecede şiddetli olabilir.

Nasıl Yenilir? Tedaviye Başvurmalı Mıyım?

Mükemmeliyetçi olmakla (örneğin her zaman kusursuz sonuçlar isteyen) ile OKB’ye sahip olmak arasında ciddi bir fark var. Obsesif kompulsif bozukluk düşünceleri, hayatınızdaki gerçek problemlere duyulan edişeler değildir. Takıntılarınız ve dürtüleriniz yaşam kalitenizi etkiliyorsa, doktorunuza görünmeniz önerilir.

Sorumluluk Reddi: Amacımız, size en alakalı ve güncel bilgileri sağlamaktır. Ancak, hastalıklar, semptomlar, ilaçlar ve maddeler her kişiyi farklı şekilde etkilediğinden, bu bilgilerin olası tüm bilgileri içerdiğini garanti edemeyiz. Bu bilgi, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Olası sorunları, yan etkileri, hastalıkları ve semptomları her zaman tıbbi geçmişinizi bilen bir sağlık uzmanıyla görüşün. Dusge.com’da paylaşılan bilgiler, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Detaylı bilgi için: tıbbi sorumluluk reddi.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedenleri

Obsesif kompulsif bozukluğun nedeni tam olarak anlaşılamamış olsa da ana teoriler şu şekildedir:

Biyolojik Sebepler: OKB, vücudunuzun kendi doğal kimyasındaki veya beyin işlevlerindeki değişikliklerin bir sonucu olabilir.

Genetik: OKB’nin genetik bir bileşeni olabilir, ancak söz konusu genler henüz tanımlanamadı ve bilgiler yetersiz.

Öğrenme: Obsesif korkular ve kompulsif davranışlar, aile üyelerini izleyerek öğrenilebilir veya zamanla kendiliğinden gelişebilir.

OKB Hakkında Risk Faktörleri

Obsesif kompulsif bozukluk geliştirme veya tetikleme riskini artırabilecek faktörler şunları içerir:

Genetik Kodlar: Bu sorunu yaşayan ebeveynlere veya diğer aile üyelerine sahip olmak OKB geliştirme riskinizi artırabilir.

Yaşanan Stresli Olaylar: Travmatik veya stresli olaylar yaşadıysanız riskiniz artabilir. Bu tepki bazı nedenlerden dolayı, OKB’ye özgü düşünceleri tetikleyebilir.

Diğer Ruh Sağlığı Sorunları: OKB, anksiyete bozuklukları, depresyon, madde bağımlılığı ve benzeri psikolojik sorunlarla bağlantılı olabilir.

Komplikasyonlar

Obsesif-kompulsif bozukluktan kaynaklanan sorunlar, diğerlerinin yanı sıra şunları içerebilir:

  • Sık sık el yıkamadan kaynaklanan kontakt dermatit gibi sağlık sorunları
  • İşe, okula veya sosyal faaliyetlere katılmak konusunda zorluk
  • Sosyal ilişkilerde birçok mental sorunlar
  • Genel olarak düşük bir yaşam kalitesi
  • İntihar düşünceleri ve bunun eyleme dökülmesi

Önleme

Obsesif kompulsif bozukluğu önlemenin kesin bir yolu olmamakla birlikte, mümkün olan en kısa sürede tedavi almak, OKB’nin aktivitelerinizi ve günlük rutininizi olumsuz etkilemesini önleyebilir.

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Yorum Yap