1. Ana Sayfa
  2. Bilim
  3. Nobel Kimya Ödülü: 1901’den Günümüze Kazananlar!

Nobel Kimya Ödülü: 1901’den Günümüze Kazananlar!

Nobel Kimya Ödülü- 1901'den Günümüze Dev Arşiv!
1

Nobel Kimya Ödülü, Alfred Nobel’in ödülleri belirlerken vasiyetinde bahsettiği ikinci ödüldü. İlk kimya ödülü 1901’de verildi. Yıllara göre kazananların tam listesi:

2019 Nobel Kimya Ödülü: İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi; John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham ve Akira Yoshino’nun lityum iyon pillerin geliştirilmesi için bu yılki Nobel’i paylaşacağını söyledi.

2018 Nobel Kimya Ödülü: California Institute of Technology’den Frances H. Arnold, “enzimlerin yönlendirilmiş evrimi” ile ödülün yarısına layık görüldü. Missouri Üniversitesi’nden George P. Smith ve İngiltere’deki MRC Moleküler Biyoloji Laboratuvarı’ndan Sir Gregory P. Winter, diğer yarıyı “peptitlerin ve antikorların faj gösterimi için” paylaştı.

2017 Nobel Kimya Ödülü: Jacques Dubochet, Joachim Frank ve Richard Henderson; çözümdeki biyomoleküllerin yüksek çözünürlüklü yapısının belirlemesi için kriyo-elektron mikroskobu geliştirmeleri ile bu ödüle layık görüldü.

2016 Nobel Kimya Ödülü:  Jean-Pierre Sauvage, Sir J. Fraser Stoddart ve Bernard L. Feringa ortaklaşa “moleküler makinelerin tasarımı ve sentezi için” Nobel Kimya Ödülü’ne layık görüldü. Nobel Vakfı, üçlünün makineleri küçülterek kimyayı yeni bir boyuta taşıdığını söyledi.

2015 Nobel Kimya Ödülü: Tomas Lindahl, Paul Modrich ve gururumuz olan Aziz Sancar; DNA onarımının mekanik çalışmaları için 2015 Nobel Kimya Ödülüne layık görüldü. 

2014 Nobel Kimya Ödülü: Eric Betzig, Stefan W. Hell ve William E. Moerner; canlı hücreleri görselleştirmek için nano boyuta ulaşabilen ışık mikroskobu geliştirdikleri için bu ödüle layık görüldü.

2013 Nobel Kimya Ödülü: Martin Karplus, Michael Levitt ve Arieh Warshel; karmaşık kimyasal sistemler için çok ölçekli modellerin geliştirilmesi için bu ödüle layık görüldü.

2012 Nobel Kimya Ödülü: Robert Lefkowitz ve Brian Kobilka; sözde G-proteine ​​bağlı reseptörlerin (GPCR’ler) iç işleyişini anlamak amacıyla yaptıkları çalışmalar için.

2011 Nobel Kimya Ödülü: Don Shechtman, yarı kristallerin keşfi için. 

2010 Nobel Kimya Ödülü: Richard F. Heck, Ei-ichi Negishi ve Akira Suzuki; organik sentezde paladyumla katalize edilen çapraz bağlantılar için.

2009 Nobel Kimya Ödülü: Venkatraman Ramakrishnan ve Thomas A. Steitz; ribozomun yapısı ve işlevi üzerine yaptıkları çalışmalar için.

2008 Nobel Kimya Ödülü: Osamu Shimomura, Martin Chalfie ve Roger Y. Tsien; yeşil floresan proteini GFP’nin keşfi ve geliştirilmesi için.

2007 Nobel Kimya Ödülü: Gerhard Ertl, katı yüzeylerdeki kimyasal süreçler üzerine yaptığı çalışmalar için.

2006 Nobel Kimya Ödülü: Roger D. Kornberg, ökaryotik transkripsiyonun moleküler temeli konusundaki çalışmaları için.

2005 Nobel Kimya Ödülü: Yves Chauvin, Robert H. Grubbs ve Richard R. Schrock; organik sentezde metatez yöntemini geliştirdikleri için.

2004 Nobel Kimya Ödülü: Aaron Ciechanover, Avram Hershko ve Irwin Rose; ubikitin aracılı protein bozunmasının keşfi için.

2003 Nobel Kimya Ödülü: Peter Agre, hücre zarlarındaki kanallarla ilgili keşifler için ve Roderick MacKinnon, iyon kanallarının yapısal ve mekanik çalışmaları için.

2002 Nobel Kimya Ödülü: John B. Fenn ve Koichi Tanaka; biyolojik makromoleküllerin kütle spektrometrik analizleri için yumuşak desorpsiyon iyonizasyon yöntemlerini geliştirdikleri için ve Kurt Wüthrich, biyolojik makromoleküllerin üç boyutlu yapısını belirlemek için nükleer manyetik rezonans spektroskopisini geliştirdiği için.

2001 Nobel Kimya Ödülü: William S. Knowles ve Ryoji Noyori; kiral olarak katalize edilmiş hidrojenasyon reaksiyonları üzerindeki çalışmaları için ve K. Barry Sharpless, kiral olarak katalize edilmiş oksidasyon reaksiyonları üzerindeki çalışmaları için.

2000 Nobel Kimya Ödülü: Alan J. Heeger, Alan G. MacDiarmid ve Hideki Shirakawa; iletken polimerlerin keşfi ve geliştirilmesi için.

1999 Nobel Kimya Ödülü: Ahmed H. Zewail, femtosaniye spektroskopisini kullanarak kimyasal reaksiyonların geçiş durumlarını araştırdığı için.

1998 Nobel Kimya Ödülü: Walter Kohn, yoğunluk fonksiyonel teorisini geliştirdiği için ve John A. Pople, kuantum kimyasında hesaplama yöntemlerini geliştirdiği için.

1997 Nobel Kimya Ödülü: Paul D. Boyer ve John E. Walker; adenosin trifosfat üzerine yaptıkları çalışmalar için.

1996 Nobel Kimya Ödülü: Robert F. Curl Jr., Sir Harold W. Kroto ve Richard E. Smalley; fullerenleri keşfettikleri için.

1995 Nobel Kimya Ödülü  : Paul J. Crutzen, Mario J. Molina ve F. Sherwood Rowland; atmosferik kimyadaki, özellikle ozon oluşumu ve ayrışmasıyla ilgili çalışmaları için.

1994 Nobel Kimya Ödülü: : George A. Olah, karbokatyon kimyasına katkılarından dolayı.

1993 Nobel Kimya Ödülü: Kary B. Mullis, polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemini icat ettiği için ve Michael Smith, oligonükleotit bazlı, sahaya yönelik mutajenezin kurulmasına ve protein çalışmaları için geliştirilmesine temel katkılarından dolayı.

1992 Nobel Kimya Ödülü: Rudolph A. Marcus, kimyasal sistemlerde elektron transfer reaksiyonları teorisine yaptığı katkılardan dolayı.

1991 Nobel Kimya Ödülü: Richard R. Ernst, yüksek çözünürlüklü nükleer manyetik rezonans (NMR) spektroskopi metodolojisinin geliştirilmesine yaptığı katkılardan dolayı.

1990 Nobel Kimya Ödülü: Elias James Corey, Organik sentez teorisini ve metodolojisini geliştirdiği için.

1989 Nobel Kimya Ödülü: Sidney Altman ve Thomas R. Cech; RNA’nın katalitik özelliklerini keşfettikleri için.

1988 Nobel Kimya Ödülü: Johann Deisenhofer, Robert Huber ve Hartmut Michel; bir fotosentetik reaksiyon merkezinin üç boyutlu yapısının belirlenmesi için.

1987 Nobel Kimya Ödülü: Donald J. Cram, Jean-Marie Lehn ve Charles J. Pedersen; yüksek seçiciliğe sahip yapıya özgü etkileşimlere sahip molekülleri geliştirmeleri ve kullanmaları için.

1986 Nobel Kimya Ödülü: Dudley R. Herschbach, Yuan T. Lee ve John C. Polanyi; kimyasal temel süreçlerin dinamikleriyle ilgili katkılarından dolayı.

1985 Nobel Kimya Ödülü: Herbert A. Hauptman ve Jerome Karle; kristal yapıların belirlenmesi için doğrudan yöntemlerin geliştirilmesindeki üstün başarılarından dolayı.

1984 Nobel Kimya Ödülü: Robert Bruce Merrifield, katı bir matris üzerinde kimyasal sentez için metodoloji geliştirdiği için.

1983 Nobel Kimya Ödülü: Henry Taube, özellikle metal komplekslerinde elektron transfer reaksiyonlarının mekanizmaları üzerine yaptığı çalışmalar için.

1982 Nobel Kimya Ödülü: Aaron Klug, kristalografik elektron mikroskobu geliştirmesi ve biyolojik olarak önemli nükleik asit-protein komplekslerinin yapısal aydınlatması için.

1981 Nobel Kimya Ödülü: Kenichi Fukui ve Roald Hoffmann; teorileri için, kimyasal reaksiyonların gidişatıyla ilgili bağımsız olarak geliştirdiler.

1980 Nobel Kimya Ödülü: Paul Berg, nükleik asitlerin biyokimyası üzerine, özellikle rekombinant-DNA ile ilgili temel çalışmaları için ve Walter Gilbert ve Frederick Sanger, nükleik asitlerdeki baz dizilerinin belirlenmesine ilişkin katkılarından dolayı.

1979 Nobel Kimya Ödülü: Herbert C. Brown ve Georg Wittig; sırasıyla bor ve fosfor içeren bileşikleri organik sentezde önemli reaktifler haline getirdikleri için.

1978 Nobel Kimya Ödülü: Peter D. Mitchell, kemiosmotik teorinin formülasyonu yoluyla biyolojik enerji transferinin anlaşılmasına katkılarından dolayı.

1977 Nobel Kimya Ödülü: Ilya Prigogine, denge dışı termodinamiğe, özellikle enerji tüketen yapılar teorisine yaptığı katkılardan dolayı.

1976 Nobel Kimya Ödülü: William N. Lipscomb, boranların yapısı üzerine kimyasal bağlanma sorunlarını aydınlatan çalışmaları için.

1975 Nobel Kimya Ödülü: John Warcup Cornforth, enzimle katalize edilmiş reaksiyonların stereokimyası üzerine yaptığı çalışmalar için ve Vladimir Prelog, “organik moleküllerin ve reaksiyonların stereokimyası konusundaki araştırması için.

1974 Nobel Kimya Ödülü: Paul J. Flory, makromoleküllerin fiziksel kimyasında hem teorik hem de deneysel temel başarılarından dolayı.

1973 Nobel Kimya Ödülü: Ernst Otto Fischer ve Geoffrey Wilkinson; öncü çalışmaları için organometalik, sözde sandviç bileşiklerinin kimyası üzerinde bağımsız olarak gerçekleştirdiler.

1972 Nobel Kimya Ödülü: Christian B. Anfinsen, özellikle amino asit dizisi ile biyolojik olarak aktif konformasyon arasındaki bağlantıyla ilgili ribonükleaz üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı ve Stanford Moore ve William H. Stein, arasındaki bağlantının anlaşılmasına katkılarından dolayı.

1971 Nobel Kimya Ödülü: Gerhard Herzberg, moleküllerin, özellikle de serbest radikallerin elektronik yapısı ve geometrisi bilgisine yaptığı katkılardan dolayı.

1970 Nobel Kimya Ödülü: Luis F. Leloir, şeker nükleotidlerini ve bunların karbonhidratların biyosentezindeki rollerini keşfettiği için.

1969 Nobel Kimya Ödülü: Derek HR Barton ve Odd Hassel; konformasyon kavramının gelişimine ve kimyadaki uygulamasına katkılarından dolayı.

1968 Nobel Kimya Ödülü: Lars Onsager, geri döndürülemez süreçlerin termodinamiği için temel olan kendi adını taşıyan karşılıklı ilişkilerin keşfi için.

1967 Nobel Kimya Ödülü: Manfred Eigen, çok kısa enerji darbeleriyle dengeyi bozarak gerçekleştirilen son derece hızlı kimyasal tepkimeler üzerine yaptığı çalışmalar için.

1966 Nobel Kimya Ödülü: Robert S. Mulliken, moleküllerin moleküler yörünge yöntemiyle kimyasal bağlar ve elektronik yapısı ile ilgili temel çalışması için.

1965 Nobel Kimya Ödülü: Robert Burns Woodward, organik sentez sanatındaki olağanüstü başarılarından dolayı.

1964 Nobel Kimya Ödülü: Dorothy Crowfoot Hodgkin, önemli biyokimyasal maddelerin yapılarının X ışını teknikleriyle belirlediği için.

1963 Nobel Kimya Ödülü: Karl Ziegler ve Giulio Natta; yüksek polimerlerin kimyası ve teknolojisi alanındaki keşiflerinden dolayı.

1962 Nobel Kimya Ödülü: Max Ferdinand Perutz ve John Cowdery Kendrew; küresel proteinlerin yapıları üzerindeki çalışmaları için.

1961 Nobel Kimya Ödülü: Melvin Calvin, bitkilerde karbondioksit asimilasyonu üzerine yaptığı araştırma için.

1960 Nobel Kimya Ödülü: Willard Frank Libby, arkeoloji, jeoloji, jeofizik ve diğer bilim dallarında yaş tayini için karbon-14 kullanma yöntemi için.

1959 Nobel Kimya Ödülü: Jaroslav Heyrovsky, polarografik analiz yöntemlerini keşfetmesi ve geliştirmesi nedeniyle.

1958 Nobel Kimya Ödülü: Frederick Sanger, proteinlerin yapısı, özellikle insülin yapısı üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı.

1957 Nobel Kimya Ödülü: Lord (Alexander R.) Todd, nükleotidler ve nükleotid ko-enzimleri üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı.

1956 Nobel Kimya Ödülü: Sir Cyril Norman Hinshelwood ve Nikolay Nikolaevich Semenov; kimyasal reaksiyonların mekanizmasına yönelik araştırmalarından dolayı.

1955 Nobel Kimya Ödülü: Vincent du Vigneaud, biyokimyasal açıdan önemli sülfür bileşikleri, özellikle bir polipeptit hormonunun ilk sentezi için yaptığı çalışmalardan dolayı.

1954 Nobel Kimya Ödülü: Linus Carl Pauling, kimyasal bağın doğası üzerine araştırması ve karmaşık maddelerin yapısının aydınlatılmasına uygulanması için.

1953 Nobel Kimya Ödülü: Hermann Staudinger, makromoleküler kimya alanındaki keşiflerinden dolayı.

1952 Nobel Kimya Ödülü: Archer John Porter Martin ve Richard Laurence Millington Synge, bölme kromatografisini icat ettikleri için.

1951 Nobel Kimya Ödülü: Edwin Mattison McMillan ve Glenn Theodore Seaborg; transuranyum elementlerin kimyasındaki keşiflerinden dolayı.

1950 Nobel Kimya Ödülü: Otto Paul Hermann Diels ve Kurt Alder; dien sentezini geliştirdikleri için.

1949 Nobel Kimya Ödülü: William Francis Giauque, kimyasal termodinamik alanındaki katkılarından dolayı, özellikle son derece düşük sıcaklıklarda maddelerin davranışıyla ilgili.

1948 Nobel Kimya Ödülü: Arne Wilhelm Kaurin Tiselius, elektroforez ve adsorpsiyon analizi üzerine araştırması, özellikle serum proteinlerinin karmaşık yapısıyla ilgili keşiflerinden dolayı.

1947 Nobel Kimya Ödülü: Sir Robert Robinson, biyolojik öneme sahip bitki ürünleri, özellikle alkaloidler üzerine yaptığı araştırmalar için.

1946 Nobel Kimya Ödülü: James Batcheller Sumner, enzimlerin kristalize edilebileceğini keşfettiği için ve John Howard Northrop ile Wendell Meredith Stanley; enzimleri ve virüs proteinlerini saf biçimde hazırladıkları için.

1945 Nobel Kimya Ödülü: Artturi Ilmari Virtanen, tarım ve beslenme kimyasındaki araştırmaları ve buluşları, özellikle de yem koruma yöntemi için.

1944 Nobel Kimya Ödülü: Otto Hahn, ağır çekirdeklerin bölünmesini keşfettiği için.

1943 Nobel Kimya Ödülü: George de Hevesy, kimyasal süreçlerin incelenmesinde izotopların izleyici olarak kullanılması üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı.

1942 Nobel Kimya Ödülü: Ödül verilmedi.

1941 Nobel Kimya Ödülü: Ödül verilmedi.

1940 Nobel Kimya Ödülü: Ödül verilmedi.

1939 Nobel Kimya Ödülü: Adolf Friedrich Johann Butenandt, seks hormonları konusundaki çalışmaları için ve Leopold Ruzicka, polimetilenler ve daha yüksek terpenler üzerindeki çalışmaları için.

1938 Nobel Kimya Ödülü: Richard Kuhn, karotenoidler ve vitaminler üzerine yaptığı çalışmalar için.

1937 Nobel Kimya Ödülü: Walter Norman Haworth, karbonhidratlar ve C vitamini üzerine yaptığı araştırmalar için ve Paul Karrer, “karotenoidler, flavinler ve A ve B2 vitaminleri üzerine yaptığı araştırmalar için.

1936 Nobel Kimya Ödülü: Petrus (Peter) Josephus Wilhelmus Debye, dipol momentleri ve gazlardaki X-ışınları ve elektronların kırınımı üzerine yaptığı araştırmalar aracılığıyla moleküler yapı bilgimize katkılarından dolayı.

1935 Nobel Kimya Ödülü: Frédéric Joliot ve Irène Joliot-Curie, yeni radyoaktif elementlerin sentezlerinin tanınmasıyla.

1934 Nobel Kimya Ödülü: Harold Clayton Urey, ağır hidrojeni keşfinden dolayı.

1933 Nobel Kimya Ödülü: Ödül verilmedi.

1932 Nobel Kimya Ödülü: Irving Langmuir, yüzey kimyasındaki keşifleri ve araştırmaları için.

1931 Nobel Kimya Ödülü: Carl Bosch ve Friedrich Bergius, kimyasal yüksek basınç yöntemlerinin icat edilmesine ve geliştirilmesine katkılarından dolayı.

1930 Nobel Kimya Ödülü: Hans Fischer, haemin ve klorofil oluşumu üzerine yaptığı araştırmalar ve özellikle haemin sentezi için yaptığı araştırmalar için.

1929 Nobel Kimya Ödülü: Arthur Harden ve Hans Karl August Simon von Euler-Chelpin; şeker ve fermentatif enzimlerin fermantasyonu konusundaki araştırmalarından dolayı.

1928 Nobel Kimya Ödülü: Adolf Otto Reinhold Windaus, sterollerin yapısı ve bunların vitaminlerle bağlantısı üzerine yaptığı araştırmalarla sunulan hizmetler için.

1927 Nobel Kimya Ödülü: Heinrich Otto Wieland, safra asitleri ve ilgili maddelerin yapısını araştırdığı için.

1926 Nobel Kimya Ödülü: (Theodor) Svedberg, dağıtma sistemleri üzerine yaptığı çalışmalar için.

1925 Nobel Kimya Ödülü: Richard Adolf Zsigmondy, kolloid çözeltilerinin heterojen doğasını gösterdiği ve o zamandan beri modern kolloid kimyasında temel hale gelen kullandığı yöntemler için.

1924 Nobel Kimya Ödülü: Ödül verilmedi.

1923 Nobel Kimya Ödülü: Fritz Pregl, organik maddelerin mikro analiz yöntemini icat ettiği için.

1922 Nobel Kimya Ödülü: Francis William Aston, kitle spektrografı aracılığıyla, çok sayıda radyoaktif olmayan elementte izotopları keşfi ve tam sayı kuralını bildirdiği için.

1921 Nobel Kimya Ödülü: Frederick Soddy, radyoaktif maddelerin kimyası hakkındaki bilgilerimize ve izotopların kökeni ve doğasına ilişkin araştırmalarına yaptığı katkılardan dolayı.

1920 Nobel Kimya Ödülü: Walther Hermann Nernst, termokimya alanındaki çalışmalarının tanınmasıyla.

1919 Nobel Kimya Ödülü: Ödül verilmedi.

1918 Nobel Kimya Ödülü: Fritz Haber, elementlerinden amonyak sentezi için.

1917 Nobel Kimya Ödülü: Ödül verilmedi.

1916 Nobel Kimya Ödülü: Ödül verilmedi.

1915 Nobel Kimya Ödülü: Richard Martin Willstätter, bitki pigmentleri, özellikle klorofil üzerine yaptığı araştırmalar için.

1914 Nobel Kimya Ödülü: Theodore William Richards, çok sayıda kimyasal elementin atom ağırlığını kesin olarak belirlediği için.

1913 Nobel Kimya Ödülü: Alfred Werner, Moleküllerdeki atomların bağlanması üzerine yaptığı çalışmalardan ötürü daha önceki araştırmalara yeni bir ışık tutmuş ve özellikle inorganik kimyada yeni araştırma alanları açmıştır.

1912 Nobel Kimya Ödülü: Victor Grignard, son yıllarda organik kimyanın ilerlemesini büyük ölçüde ilerleten sözde Grignard reaktifinin keşfi için ve Paul Sabatier, ince bir şekilde parçalanmış metallerin varlığında organik bileşikleri hidrojene etme yöntemi için.

1911 Nobel Kimya Ödülü: Marie Curie, kızlık soyadı Sklodowska, radyum ve polonyum elementlerinin keşfi, radyum izolasyonu ve bu olağanüstü elementin doğası ve bileşiklerinin incelenmesi yoluyla kimyanın ilerlemesine yaptığı hizmetlerin tanınmasıyla.

1910 Nobel Kimya Ödülü: Otto Wallach, alisiklik bileşikler alanındaki öncü çalışmalarıyla organik kimya ve kimya endüstrisine yaptığı hizmetlerin tanınmasıyla.

1909 Nobel Kimya Ödülü: Wilhelm Ostwald, kataliz üzerine yaptığı çalışmaları ve kimyasal dengeleri ve reaksiyon hızlarını yöneten temel ilkeleri araştırdığı için.

1908 Nobel Kimya Ödülü: Ernest Rutherford, kataliz üzerine yaptığı çalışmaları ve kimyasal dengeleri ve reaksiyon hızlarını yöneten temel ilkeleri araştırdığı için.

1907 Nobel Kimya Ödülü: Eduard Buchner, biyokimyasal araştırmaları ve hücresiz fermantasyonu keşfinden dolayı.

1906 Nobel Kimya Ödülü: Henri Moissan, flor elementinin araştırılması ve izolasyonunda yaptığı büyük hizmetlerin ve kendisinden sonra gelen elektrikli fırının biliminin hizmetinde benimsenmesi için

1905 Nobel Kimya Ödülü: Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer, organik boyalar ve hidroaromatik bileşikler üzerine yaptığı çalışmalarla organik kimya ve kimya endüstrisinin ilerlemesindeki hizmetlerinin tanınmasıyla.

1904 Nobel Kimya Ödülü: Sir William Ramsay, havadaki asal gaz elementlerinin keşfi ve bunların periyodik sistemdeki yerinin belirlenmesindeki hizmetleri nedeniyle.

1903 Nobel Kimya Ödülü: Svante August Arrhenius, elektrolitik ayrışma teorisi ile kimyanın ilerlemesine sunduğu olağanüstü hizmetlerin farkında olarak.

1902 Nobel Kimya Ödülü: Hermann Emil Fischer, şeker ve pürin sentezleri üzerine yaptığı çalışmalarla ortaya koyduğu olağanüstü hizmetlerin tanınmasıyla.

1901 Nobel Kimya Ödülü: Jacobus Henricus van’t Hoff, çözelti içindeki kimyasal dinamik ve ozmotik basınç yasalarının keşfi ile sunduğu olağanüstü hizmetleri için.

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Yorum Yap