1. Ana Sayfa
  2. Bilim
  3. Meteor Yağmuru ve Türleri: Nelerdir ve Ne Zaman Olur?

Meteor Yağmuru ve Türleri: Nelerdir ve Ne Zaman Olur?

meteor yağmuru nedir türleri nelerdir ne zaman olur

Meteor yağmuru (göktaşı yağmuru), bir gezegenin yeryüzünden görülebilen ve çok kısa bir süre içinde gökyüzünde çok sayıda meteorun görüldüğü olaylara verilen genel isimdir.

Gece gökyüzünde süzülen birçok göktaşı gibi, bir meteor yağmurunun parçası olanlar da küçük mineral parçalarından oluşurlar ve yapıları genellikle aynıdır. Birçoğu kum tanelerinden daha küçüktür ve atmosferden geçerken yandıkları için devasa bir parıltıya sebep olurlar. Bu meteor yağmurlarının bir çoğu 2016,2017,2018 ve 2019 da olduğu gibi içinde bulunduğumuz 2020 yılında da rahatlıkla görüldü.

Meteor Yağmurları Nereden Gelir?

Güneş çevresinde dönerken bizi yoğun toz parçalarının içinden geçiren Dünya yörüngesi sayesinde yılın belirli zamanlarında birçok meteor yağmuru görüyoruz bunun için Dünya’mıza ne kadar teşekkür etsek az.

Bu toz zerrecikleri, küçük kaya ve buz taneleri (bulutları), yolumuzdan geçen kuyruklu yıldızlar ve asteroitlerden dökülen enkazdır (çöpler de denebilir). Bu büyük kaya ve buz topları Güneş’e yakın noktalardan geçtiğinde, içeriğindeki birçok parçacığı (bahsettiğimiz tanecikleri) serbest bırakır.

Bir meteor yağmurunda görülen göktaşlarının çoğu aynı parçacıktan kopup geldiği için, gökyüzünün bir köşesinden yağmur yağıyor gibi görünmesine sebep olur. Meteor yağmurunun zirve yaptığı anda geldiği yere en yakın görünen takımyıldız, bu rutin yıllık olaya adını veriyor.

Meteor Yağmurları Ne Zaman Olur? Onları Nasıl Görebilirim?

Meteor yağmurları genelde aynı noktadan geldiği için aynı yönde hareket ederler.

Meteor yağmurları astronomik zaman çizelgesinin öngörülebilir parçalarından biri olsa da, doğa her zaman bizim tarafımızda değildir ve bu tarihler şaşabilir. Bunun dışında o gün ortaya çıkan bulutlar sadece iyi bir görüntüyü mahvetmekle kalmaz, aynı zamanda parlak bir Ay bile meteor yağmurlarını görmemizi zorlaştırabilir. Öyleyse az sonra vereceğimiz meteor yağmuru tarihlerini takip ederken, bir yandan da o gün havanın güzel olması için dilekler dilemeye hazır olun.

Dünyanın içinden geçtiği toz akışının yoğunluğundaki değişiklikler, ne kadar çok göktaşı göreceğimizi belirleyen etmen olacaktır.

Ancak bu konuya gerçekten meraklıysanız, aşağıdaki tarihler her yıl en iyi meteor yağmurlarının bazılarının gerçekleştiği yaklaşık zamanlamalardır.

Bir Sonraki Meteor Yağmuru Ne Zaman?

Aralık’tan Ocak’a

Kuzey Yarımküre’deki birkaç büyük yıllık meteor yağmurlarından ilki, Quadrantids (Quardantidler) olarak adlandırılır ve adı bir zamanlar Quadrans Muralis olarak adlandırılan (artık Boötes olarak anılır, çünkü adaşı artık mevcut değil) indirgenmiş bir takımyıldızın adını taşır.

Bu moloz izini bırakan kayanın doğası biraz tuhaftır ve her beş buçuk yılda bir Güneş’in yörüngesinde dönen bir ‘rock kuyruklu yıldızı’ olduğu düşünülmektedir.

Bu meteor yağmuru genelde en çok Ocak aylarının başlarında görülür, aynı zamanda bu tarihe oldukça yakın gerçekleşen bir meteor yağmuru daha vardır: Geminid (İkizler) Meteor Yağmuru.

Nisan Sonu

Nisan ortasından sonuna kadar, bir zamanlar gerçek bir kayan yıldız fırtınası olan Lyrids (Lir Meteor Yağmuru)’i görebileceksiniz.

Comet Thatcher C / 1861 G1 (bir kuyruklu yıldız) tarafından bırakılan, gökyüzündeki en parlak yıldızlardan biri olan Vega ile tanınan Lyra takımyıldızına oldukça yakın bir yerde gerçekleşir. Güney Yarımküre’nin kuzey kesimlerinde görülebilse de, bu meteor yağmuru daha çok Kuzey Yarımküre’den rahatlıkla görülebilir.

Nisan’dan Mayıs’a

Güney Yarımküre’de olanlar için de bir meteor yağmurumuz var elbet! Eta Aquarid meteor yağmuru, tek bir açıdan görünebilen düzinelerce meteorun mükemmel bir gösterisiyle biliniyor. Kova takımyıldızına yakın olması bu meteor yağmuruna ismini veriyor.

Bu meteor yağmuru, Halley Kuyruklu Yıldızı’nın Güneş Sistemi’nin derinliklerine yaptığı yolculuğun bir hediyesidir.

Temmuz’dan Ağustos’a

Sıcak veya soğuk fark etmez, bir kuzey yaz akşamını göktaşlarının gösterisini izleyerek geçirmek gerçekten eşsiz bir deneyimdir.

Bu tarihlerde takımyıldız Perseus (Perseid)’tan gelen birçok parlak nesnenin kaymasına şahit olabilirsiniz. Şanslıysanız, bir ‘ateş topunda’ parlak bir şekilde parlayan bazı göktaşlarını da görmeniz mümkün. Bu meteor yağmuru geçtiğimiz Ağustosta (2020) ülkemizden gözlemlenmişti.

Ekim’den Kasım’a

Halley kuyruklu yıldızı, yıldız gözlemcilerinin Orionid meteor yağmuru olarak tanımladığı göktaşı yağmurlarına sebep olur. Ekim’den Kasım aylarının başına kadar her an onları görmeniz olasıdır. Ayrıca bu Halley kuyruklu yıldızının sebep olduğu ikinci meteor yağmurudur, bir diğeri yukarıda da yazdığımız üzere Mayıs ayında gerçekleşen Eta Aquarid meteor yağmurudur.

Oldukça yüksek hızda geçen bu parçacıklar, eşsiz bir görüntüye sebep olurlar. Her iki yarım kürede de görülebilirler ve Orion, Betelgeuse takımyıldızlarının oldukça yakınlarından geçerler.

Zarar Verir Mi?

Göktaşlarının büyük çoğunluğu yere çarpmadan çok önce yanar ve insanlar için maddi / manevi büyük bir tehdit oluşturmaz. Yeryüzüne kadar ulaşabilmesi çok çok nadir bir durumdur.

Bir meteordan gelen malzeme doğrudan yeryüzüne düşebilir, evet. Her yıl meteorların mülklere zarar verdiğine dair bazı haberler de çıkıyor ve günümüze kadar bir kişi meteor düşmesi sonucu hayatını kaybetti.

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Yorum Yap