Kuru Buz Nedir? Kullanım Alanları ve Yapılışı

Aralık 21, 2020
Kuru Buz Nedir? Kullanım Alanları ve Yapılışı

Kuru Buz, karbondioksitin (CO2) katı formuna verilen genel addır. Bu adı, ısıtılıp eritildiğinde sıvılaşmadığı için alır; sıvı hale hiç dönüşmeden doğrudan gaza dönüşür (bu durum fizik ve kimyada süblimleşme olarak bilinir). Karbondioksitli buz ve şoklu buz gibi isimlerle de anılır. Peki, kuru buz nerelerde kullanılır? Aşağıda sizler için listeledik:

  • Ecza Endüstrisinde ve Hastanelerde: İlaçların büyük bölümünde kuru buzlar gaz formunda kullanılır. Sodyum karbonat, aspirin ve metanol benzeri ilaçlarda kullanılır. Ayrıca temizlikte de kullanılır.
  • Meşrubat ve Dondurmacılık Sektörü: İçeceklerin ve dondurmaların içinde bakteriler oluşmaması için, ayrıca ek olarak dondurmaların erimemesi için kullanılır. Bu işlem, dondurma şoklama olarak biliniyor.
  • Gıda ve Balıkçılık Sektöründe: Hazır donmuş yiyeceklerde raf ömrünün uzaması ve bakterilerin ürememesi için sık sık kuru buz kullanılır, ayrıca balıkçılık sektöründe balıkların bozulmaması ve sağlıklı şekilde korunması için kullanılır.
  • Seralarda: Birçok bitkinin ana yaşam kaynağı karbondioksittir, bu sebeple yüksek seviyede karbondioksitten oluştuğu için kuru buzlar seralarda sık sık kullanılır.

Kuru Buz Nasıl Yapılır: 3 Adımlı Süreç

Kuru Buz (Dry Ice), başlangıçta sıvı karbondioksit (CO2) üretmek için gaz halindeki CO2’nin yüksek basınç altında sıkıştırılması ve soğutulmasıyla yapımı sağlanır.

Daha sonra sıvının düşük basınç altında genişleyerek CO2 buzu üretmesi sağlanır ve son olarak oluşan ürün, hidrolik pres makineleriyle istenen boyutlarda kuru buzlara dönüştürülür.

Sıkıştırılmış CO2’den oluşan buzun yoğunluğu, uygulanan basınca ve basınç süresine bağlı olarak değişim gösterebilir. Kuru Buz bloğunun yoğunluğu -78.64° C sıcaklıkta maksimum 1.56 g / cm3’e ulaşabilir.

Kuru buz, kaliteli ve modern ekipmanlar kullanılarak üretilir. Birçok alanda gıdalara, ilaçlara ve birçok ürüne uzun bir dayanıklılık sağlaması için kaliteli olması büyük önem taşır. Yapılan bir dizi deneyin sonucu olarak ürünün kalitesi ve fiyatlandırması yapılır.

Ne Kadar Dayanır, Nereden Bulunur ve Fiyatları

Kuru buzun katı formu

Tipik olarak 1 hafta ile 10 gün gibi süre zarflarında soğuk hava deposu ve evlerde bulunan derin dondurucularda bulundurulabilir. Aynı zamanda bulunduğu koşullara göre günlük yüzde 20’yi bulan bir kayıp yaşayabilir.

Günümüzde birçok tedarikçi, internet üzerinden hizmet veren alışveriş sitelerinde (N11, Hepsiburada gibi) kuru buz satışı yapmaktadır. Buralardan satın alınabilir, aşağıdaki güvenlik uyarılarımızı ve satıcıların uyarılarını okumadan almamanızı öneririz.

Fiyatları, birçok firmada sipariş miktarına, ürünün kalitesine, kaç derece olduğuna ve birçok unsura göre değişiklik gösterebilir.

Kuru Buz Hakkına Kısaca Bilgiler

  • Nadir de olsa “kardiyak” olarak adlandırılan kuru buzlar, kısaca katı karbondioksittir.
  • Kuru buzlar aşırı derecede soğuktur (-109,3 ° F veya -78,5 ° C). Bu sıcaklıkta kuru buz, katı halden gaz haline süblimleşir veya gaz halden katıya geçebilir (buna kırağılaşma adı verilir). Sıvı karbondioksit oluşturmak için kuru buzun yüksek basınçlı bir ortama yerleştirilmesi gerekir.
  • Kuru buzlara dair yapılan ilk gözlem, sıvı bir karbondioksit kabı açıldığında kuru buz oluşumunu kaydeden Fransız kimyager Charles Thilorier tarafından 1835’te yapıldı.
  • Kuru buzlar, kar ve sudan oluşan buza benzer. Genellikle beyaz görünen parçalar veya dev dikdörtgen kalıplar halinde satılır. Ayrıca kapalı olarak satılır, çünkü havadan gelen su buharı yüzeyde kolayca donar. Birçok yönden su buzlarına benziyor olsa da, katıdan gaz forma geçişte sıvıya dönüşmediği için “kuru buz” olarak adlandırılır.
  • Kuru buzların yoğunluğu genellikle 1,2 ile 1,6 g/cm3 arasında değişiklik gösterir.
  • Moleküler ağırlığı 44.01 g/mol’dür.
  • Kuru buzlar kimyasal olarak kutupsuzdur ve dipol momenti sıfırdır. Düşük ısıl ve elektriksel iletkenliğe sahiptir.
  • Kuru buzun özgül ağırlığı yani öz kütlesi 1.56’dır (su= 1). Kuru buzlar, su ve benzeri sıvıların dibine çöker.
  • Kuru buzlar süblimleştiğinde açığa çıkan beyaz buhar yüksek miktarda karbondioksit içerir.
  • Yiyeceklere kuru buz eklendiğinde (dondurma üretirken veya meyveleri dondururken olduğu gibi) karbondioksit, sıvıyı karbonatlaştırır ve asidik/ekşi bir tat veren seyreltik karbonik asit oluşturmak için suyla reaksiyona girebilir.
  • Kuru buzlar süblimleştiğinde, karbondioksit gazının bir kısmı hemen havayla karışır, ancak soğuk ve yoğun yapıdaki gazın bir kısmı batar. Çok fazla kuru buzun kullanıldığı bir odanın zemininde ve civarlarında karbondioksit konsantrasyonları artar. Bu durum insanlar için tehlikelidir.
  • Zor eridiği için “erimeyen buz” olarak da bilinir.

Kuru Buz İle İlgili Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Kuru buzla temas etmek, donma ve soğuk yanıklarına neden olabilir. Kuru buz ile cilt, gözler veya ağız gibi herhangi uzvunuzun temas etmemesine dikkat edin.
  • Kuru buzla çalışırken daima uygun şekilde yalıtılmış eldivenler kullanın.
  • Her zaman iyi havalandırılmış bir alanda kullanmayı unutmayın. Kuru buz ve karbondioksit toksik olmamasına rağmen, ortamın havasına olumsuz etki edip solunum sorunlarına yol açabilir. Ayrıca hava ile karışması durumunda, oksijen yerine karbondioksit solumanıza neden olur.
  • “Yenir mi?” diye soracak olursanız, kuru buzu evde kesinlikle yememeli veya doğrudan yutmamalısınız. Yüksek oranda karbondioksit içerdiği için ciddi zararları olabilir; solunum sorunlarına ve bazı durumlarda ölüme yol açabilir. Benzer sebeplerle ölen insanlara dair vaka örnekleri mevcut.
  • Kuru buzu asla cam kavanozlarda veya önerilmeyen kapalı kaplarda muhafaza etmeyin. Basınç oluşumu kırılmaya veya camın patlamasına neden olabilir.
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Daha Fazla Keşfet

Altının Kimyasal ve Fiziksel Özellikleri Nelerdir?

Altın, en eski insanlar tarafından bile bilinen ve her zaman renginden dolayı özel bir elementti…

Sihizm Dini: Nedir, Sihler Kimlerdir ve İnançları Nelerdir?

New Jersey (ABD)’in ilk Sih başsavcısı Gurbir Singh Grewal, geçtiğimiz yıllarda aşağılayıcı sözl…

Kayıp Kıta Atlantis Efsanesi

Kayıp Kıta Atlantis fikri, genellikle dünya barışını getirebilecek bilgeliği elinde bulunduran g…

Köstebekler Hakkında Bilmediğiniz 11 Tuhaf Bilgi

Köstebekler, ön ayaklarındaki kürek benzeri pençeleriyle tam birer tünel fareleridir. Birçok çif…

Atom Çağı ve Karanlık Tarihi

Atom çağı, 16 Temmuz 1945’te ABD’nin, New Mexico çölünde tamamen yeni bir silah türünü denemesi …

Şeker Türlerinin Farkları: Glikoz, Fruktoz ve Sükroz

Bir kafede otururken “şeker almayayım” demenin hazzını yalnızca şeker kullanmayanlar bilir. Birç…

Stoacılık: Kısaca Tanımı ve Felsefesi

Stoacılık (Stoisizm), MÖ 3. yüzyılın başlarında Atina’da Zeno of Citium tarafından kurulan bir f…

En Gizemli Milletlerden Biri: İnkalar

İnkalar, bilinen adıyla İnka İmparatorluğu olarak 15. yüzyılın başlarından İspanyollar tarafında…

Klima Çalışma Prensibi: Basit Ama Etkili

Sıcacık yaz günlerini kışa çeviriyorlar ama pek azımız arkasındaki bilimi sorguluyor. Bu makalem…

Kadın Okyanus Kürekçisi’nden Rekor Kıracak Solo Geçiş Girişimi

17 Haziranda okyanus kürekçisi Lia Ditton, San Fransisco’dan Hawaii’ye 6.5 metre uzunluğunda bir…

Copy link
Powered by Social Snap