Güneş Sistemindeki Diğer Gezegenlerde Gün Batımı Ne Renktir?

Şubat 17, 2021
Güneş Sistemindeki Diğer Gezegenlerde Gün Batımı Ne Renktir?

Yanan bir gül ve şeftali benzeri bir gün batımı, şüphesiz ki Dünya’mızın eşsiz güzelliklerinden yalnızca biri. Bu rengin sebebi gelen ışınların geliş açısına, güneş ile olan mesafemize ve daha birçok etmene bağlıdır. Peki, öyleyse güneş sistemimizdeki diğer gezegenlerde güneş batarken hangi renkler ortaya çıkıyor, hiç merak ettiniz mi?

Cevap gezegenden gezegene değişecektir. Mars’ta güneş mavi bir parıltıyla gelir ve benzer bir renk cümbüşü ile kaybolur. NASA’nın bildirdiğine göre, Uranüs’te gün batımı maviden turkuaza çalan bir gökyüzü şeklinde ortaya çıkıyor. Satürn’ün uydularından biri olan Titan’da, güneş ufuk çizgisinde batarken gökyüzü sarıdan turuncuya ve kahverengiye döner. 

Nevada’daki Truckee Community College’da matematik profesörü olan Kurt Ehler’e göre, gün batımı renkleri tekdüze değildir. Çünkü bu tonlar büyük ölçüde her gezegenin atmosferinin ve içindeki parçacıkların güneş ışığını nasıl saçtığına bağlı olarak ortaya çıkar.

Ehler, yaptığı açıklamada “Tüm gezegenlerde gün batımı aynı renk değildir. Herkesin, (gün batımları için) oluşan görüntünün Dünya’da gördüklerimizin bir kopyası olduğuna dair bir önyargısı vardı, ama durum böyle değil.” dedi. 

Dünya’da atmosfer, daha uzun olan mavi ve menekşe gibi kısa dalga boylu ışıkların dağılmasında daha etkili olan (büyük ölçüde nitrojen ve oksijenden oluşan) küçük gaz moleküllerinden ve kırmızı dalga boylarından oluşur. Küçük moleküllerin neden olduğu seçici saçılma tipine Rayleigh saçılması denir. Bu saçılma, gündüz ve öğle vakti mavi gökyüzüne sahip olmamızı sağlar. Ancak gün batımı ve gün doğumunda, güneş ışınlarının geliş açısı değiştiğinde, mavi ışığın çoğu dağılır. Görüş alanımıza gelen kırmızı tonlarını oluşturan şey, daha uzun dalga boylarına sahip olan kırmızı ve sarı renkteki ışıktır. 

Yalnızca Mars’ı Biliyoruz

Mars’ta gün batımı

Atmosferinde çeşitli gazlar bulunan birçok gezegende gündüz vakti ve gün batımında oluşan renk, günün saatlerine göre değişiklik gösterir (tıpkı Dünya’da olduğu gibi). Örneğin Uranüs’te, atmosferde bulunan hidrojen, helyum ve metan gaz parçacıkları, daha uzun kırmızı dalga boylarını emerken mavi ve yeşil renkleri saçarlar. Gün batımında ise turkuaz rengine dönüşen parlak mavi bir gökyüzü ortaya çıkar, çünkü mavi ışık geceleri yeşilimsi dalga boylarına ulaşır.  

Eğer bir gezegenin atmosferinde gaz bulunmuyorsa, gün batımının nasıl görüneceği farklı etmenler tarafından belirlenir. Örneğin, Mars’ta atmosferik gazın yoğunluğu Dünya’dakinin sadece yüzde 1’i kadardır ve gün batımı mavi renktedir. Atmosfere daha çok toz parçacıkları hakimdir.

Mars gezgini Spirit’in verileri kullanılarak yapılan 2014 tarihli bir araştırmada Ehler ve meslektaşları, Mars atmosferindeki tozun ışığı gaz moleküllerinden çok daha farklı şekilde saçtığını keşfettiler.

Gaz molekülleri, ışığı her yöne dağıtırken, tozlu atmosfer ise ışığı esas olarak tek bir yöne dağıtır. Dahası, toz parçacıkları kırmızı ışığı mavi ışığa göre çok daha geniş açılarda dağıtır. Mavi ışık çok fazla dağılmadığı için daha yoğun hale gelir, bu sebeple gün batımı bu gezegende mavi görünür. 

Diğer gezegen ve uydulara gelecek olursak, atmosferik yapılarını tam olarak anlamadan gün batımının nasıl görüneceğini tahmin etmek neredeyse imkansız. Eğer güneş sistemimizdeki diğer gök cisimlerinin gazlı bir atmosferi varsa, günbatımlarının Dünya’mıza benzeyeceğini söyleyebiliriz. Muhtemelen bu sorunun cevabını vermek için, söz konusu gezegenlerin her birine bir keşif aracı göndermemiz gerekecektir. Konuyla ilgili yakın bir gelecekte daha kesin bilgiler verebileceğimizi umuyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Daha Fazla Bilim

Fransiyum (Francium) Elementi Nedir? İşte Gerçekler!

Fransiyum, atom numarası 87 ve element sembolü Fr olan oldukça radyoaktif bir alkali metaldir.&n…

Bakteriyofajlar Nedir: Yapısı ve Özellikleri

Bu makalede bakteriyofajlar, bakteriyofaj yapısı ve bakteriyofaj özelliklerine genel bir bakış s…

Einstein: Genel Görelilik Kuramı (İzafiyet) Nedir?

1916 yılında Albert Einstein tarafından yayınlanan genel görelilik kuramı, belli kütleye sahip c…

Dikey Tarım: Potansiyeli Yükseltirken Çevresel Etkiyi Azaltmak Mümkün Mü?

Dikey tarım, geleceğimizi kurtaracak en önemli teknolojilerden birisi olarak görülüyor. Gezegeni…

Bilim Adamları Venüs’te Olası Yaşam Belirtisi Buldular

Venüs’te yaşam formu olabileceği yönünde, hali hazırda geçtiğimiz hafta bir makale yayınlamıştık…

Kaya ve Fosil Arasındaki Farkı Anlamanın Yolu: Yalamak!

Fosiller her zaman bilime meraklı insanların ilgi odaklarından birisi olmuştur. Garip yapılarınd…

Dünya Doğuya Dönüyorsa, Batıya Uçmak Neden Daha Hızlı Değil?

Herhangi bir çocuk veya öğrenciye soracak olursanız Dünya’nın kendi ekseni etrafında döndüğünü b…

Adem Elması Nedir, Ne İşe Yarar?

Bilimsel adı larinks tümseğidir ancak halk arasında “Adem Elması’” olarak tanınır. Boyundaki tir…

Elektronegatiflik (Elektron Alma Eğilimi) Nedir?

Dış enerji seviyeleri (alabileceği toplam elektron sayısı) neredeyse dolu olan atomlar (Klor gib…

7 Farklı Örnekle Birlikte: Gestalt Kuramı Nedir

İnsan beyni yapıyı, mantığı ve kalıpları görmeye bağlı olarak çalışır. Bu yolla dünyayı anlamamı…

Copy link
Powered by Social Snap