Güneş Sisteminde Halkası Olan Gezegenler Hangileridir?

Mart 19, 2021
Güneş Sisteminde Halkası Olan Gezegenler Hangileridir?

Halkası olan gezegenler dediğimizde akıllara ilk gelen şey Satürn ve onun göz alıcı halkalarıdır. Peki, Güneş Sistemimizde halkalara sahip olan tek gezegen Satürn değildir desek? (bir saniye, ne?!) Satürn’ün aksine, bahsedeceğimiz bu gezegenlerin halka sistemleri daha zor görünüyor ve bu sebeple onlardan birçoğumuzun haberi bile yok.

Dış Güneş Sistemine gönderilen uzay sondaları ile yürütülen çalışmalar sayesinde, güneş sistemimizdeki tüm gaz devlerinin (Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün) her birinin kendi halka sistemlerine sahip olduğunu öğrendik. Ancak muhtemelen hepsi bu kadarla kalmıyor, dev halka sistemleri henüz keşfetmediğimiz birçok gezegende de yaygın olarak bulunuyor olabilir.

Halkası Olan Gezegenler Hangisidir?

Güneş sisteminde halkası olan gezegenler Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’dür. Gelin bunlara yakından bakalım.

1. Jüpiter’in Halkası

 Credit: NASA/JPL/Cornell University

Voyager 1 uzay aracının Jüpiter gezegeninin yanından geçtiği döneme kadar (1979 yılı) Jüpiter’in halkalarının olup olmadığı bilinmiyordu. Ancak bu dev gezegen çoğunlukla tozdan oluştuğu için, halka sistemi zayıftır ve yalnızca en güçlü uzay teleskoplarıyla veya yörüngesel uzay araçları tarafından yakından gözlemlenebilir. Bununla birlikte, son yirmi üç yıl içinde, Hubble Uzay Teleskobunun yanı sıra Dünya’dan da defalarca gözlemlendi.

2. Satürn’ün Halkaları

Halkası Olan Gezegenler Hangileridir

Jüpiter’in aksine Satürn’ün halkalı olduğu yüzyıllardır biliniyor. Galileo Galilei, 1610’da Satürn’ün halkalarını gözlemleyen ilk kişi olmasına rağmen, bu halkaların yapısını ve doğasını ayırt edecek kadar güçlü bir teleskoba sahip değildi.

19. yüzyılın sonlarına ait spektroskopik çalışmalar çerçevesinde yapılan gözlemler, her biri Satürn’ün etrafında dönen küçük parçacıklardan oluşan daha küçük halkalardan oluştuğunu doğruladı. Bu parçacıkların bazıları oldukça küçükken, bazıları ise devasa buz kayası boyutundadır.

Satürn, toplamda 2 bölümlü 12 halka sistemine sahiptir ve halkası en belirgin olan gezegendir. Güneş sistemimizdeki gezegenler arasında en kapsamlı halka sistemine sahiptir. Halkalar, parçacık yoğunluğunun keskin bir şekilde düştüğü çok sayıda boşluğa sahiptir.

3. Uranüs’ün Halkaları

Uranüs’ün halkalarının 600 milyon yıl civarı bir süre önce oluştuğu ve günümüze kadar geldiği düşünülüyor. Bir zamanlar gezegenin çevresindeki uyduların çarpışarak parçalanmasından kaynaklandıklarına inanılıyor.

Uranüs’ün şu ana kadar gözlemlenen 13 halkası var. Hepsi çok zayıf görünürlükte, çoğunluğu opak ve oldukça geniş yapılara sahip. Halka sistemi çoğunlukla 0,2 ila 20 m çapında büyük gövdelerden oluşur. Birkaç halkası optik olarak da oldukça incedir ve küçük toz parçacıklarından oluşmuştur, bu sebeple dünyadan teleskopla görüntülenmesi kolay değildir.

4. Neptün’ün Halkaları

Voyager 2 uzay sondası bu gezegenin yanından geçişini (1989) gerçekleştirene kadar Neptün’ün halkaları keşfedilmemişti. Bu gezegenin sisteminde farklı görünürlük düzeylerine sahip altı halka gözlemlenmiştir. Halkalar çok koyu ve muhtemelen Uranüs’ün halkalarında bulunanlara benzer şekilde radyasyonla işlenmiş organik bileşiklerden oluşuyor. Uranüs ve Satürn gibi, Neptün’ün dört uydusu da halka sistemiyle birlikte yörüngede dönüyor.

Kısacası, Güneş Sistemimizdeki dört gezegen, ek olarak küçük gezegen Chariklo’nun yanı sıra karmaşık halka sistemlerine ve hatta bunun dışında birçok küçük nesneye sahiptir. Bu halkaların sayısı, geçmişte düşündüğümüzden çok daha fazlası. Halkası olan gezegenler listesinde keşfedilenler henüz 4 tane, gelecekte Güneş Sistemimiz dışındaki gezegenleri de keşfettiğimizde bu sayının artması muhtemel.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Daha Fazla Uzay

Kuasar Nedir? Evrenin En Gizemli Nesnesi!

Kuasar nedir? Nerden geliyorlar? Son olarak ve belki de en önemlisi, bu derin uzay nes…

Bilim İnsanlarına Göre Galaksimizdeki Uzaylı Irkları Sayısı Tam 36!

Küçük yeşil uzaylı ırkları gelmesin hemen gözünüzün önüne. Hatta geniş ve yıldızlar arası s…

Diğer Gezegenlerde Yaşarken Nasıl Görünürdünüz?

Stephen Hawking, ölmeden hemen önce insanlığın uzaya taşınmasına sadece 100 yıl kaldığını&n…

Uzayda Yaşam Var Mıdır? Uzaylıları Neden Bulamıyoruz?

Sizce uzayda yaşam var mı? Marsılar gerçek bir kavram mı? Yeşil uzaylı ırkıları sahiden var mı? …

Uzaykuşağı: Sıralanışına Göre Güneş Sistemindeki Gezegenlerin Renkleri Nelerdir?

Gezegenlerin renklerini, gördüğünüz birçok resme dayanarak az çok tahmin edebilirsiniz değil mi?…

Uzay Kirliliği ve Nedenleri Nelerdir?

Uzay kirliliği (space pollution) ne demektir, nasıl oluşur ve nasıl önlenir gibi soruları cevapl…

Ya Dünya’mızın Satürn Benzeri Bir Halkası Olsaydı?

Gelin sizlerle biraz gezegenleri düşünelim, en sıra dışı şekle sahip olan Satürn’ü ele alalım me…

Voyager 2 Çok Uzaklarda

Öncelikle Voyager 2’yi bilmeyenler için açıklayalım, 1977 yılından bu yana uzay boşluğunda görev…

Gerçekten Aya Gidildi Mi? Komplo Teorileri

Bill Kaysing, NASA’nın Apollo Ay keşifleri için roket üreticilerinde teknik yazar olarak çalışan…

Orion Takım Yıldızı’nın Hikayesi ve Kehanetleri

Özellikle havanın diğer mevsimlere göre nispeten temiz olduğu kış gecelerinde, gökyüzüne bakacak…

Copy link
Powered by Social Snap