Foton Nedir? Max Planck’e Nobel Kazandıran Soru!

Mayıs 20, 2021

Kısaca fotonlar temel ışık birimi olarak bilinir. Her türlü ışık ve elektromanyetik dalga fotonlar aracılığıyla taşınır. Hızları ışık hızına eşdeğerdir. Ayrıca fotonlar hiçbir şekilde kütleye ve elektrik yüklerine sahip değildir. 

Fotonun Sahip Olduğu Momentum

Hareket halinde olan bir nesnenin hızı ve kütlesine bağlı olarak ulaştığı güç momentum olarak adlandırılır. Aynı hızda ilerleyen bir kamyon ve bir binek araba düşünün, hangisinin çarpması daha şiddetlidir? Şüphesiz cevabınız kamyon olacaktır. Momentumun kütleye ve hıza bağlı olduğunu söylemiştik, peki fotonların bir kütleye sahip olmaması, momentuma sahip olmadıklarını mı gösterir? Görelim. 

Bir partikül (havada gezen küçük tanecik) fotonla çarpışacak olursa, hareket etmesi veya hareket yönünün değişmesi muhtemeldir. Fotonların atomlara çarptığında elektron koparabilmesi (fotoelektrik) deneyi de benzer bir mantıkla gerçekleşir. 

Elektronların belli bir kütlesi mevcut, bu da hareketli bir elektronun momentumu olduğunu gösterir. Bir ortama elektron yerleştirip onu bir fotonla çarpıştırırsanız, elektron uçup gidecektir. Bu da aslında kütleleri olmasa da, fotonların da bir momentuma sahip olduğunu gösterir. 

Fotonlarla İlgili Geçmişteki Çalışmalar

Fotonların keşfedildiği dönemlerde, dalga mı yoksa parçacık mı olduğu tartışmaları bilim dünyasının gündemindeydi. İlerleyen yıllarda fizikçi bilim insanı Max Planck ışığın (foton) dalga değil de enerji parçacıkları olduğu yönünde bir kuramı meydana çıkardı. 1918 yılı Nobel Fizik Ödülü’nü kazanmasını sağlayan bu kuram, fotonlar meselesinde büyük bir ilerleme kaydedilmesini sağladı. 

Takip eden yıllarda Albert Einstein’ın fotoelektrik etki kuramıyla konuya ışık tutmuş ve ışığın parçacıklı yapıda olduğunu ifade etmişti. Einstein’a göre ışık, bir tüfekten saçılan kurşunlar gibiydi ve bu saçılan ışık parçacıklarına da bizim başlığımız olan “foton” adını vermişti. 

İnsan gözü, fotonlara karşı oldukça duyarlı bir yapıda. Gözün içindeki retina, en ufak bir fotona maruz kaldığında hemen tepki verir. Gözde bulunan bazı filtreler ise, fotonların zararlı etkilerinden gözü koruma görevini yerine getirir. Gözde bu filtreler bulunmasaydı en ufak foton tanesi bir görüntü bozulmasına sebep verebilirdi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Daha Fazla Bilim

Friksiyon Ne Demektir ve Türleri Nelerdir

Friksiyon (diğer adıyla sürtünme), hareket eden bir nesnenin karşılaştığı direnç kuvvetidir. Yer…

Bir Rus Bilim İnsanı 3.5 Milyon Yıllık Bakteriyi Kendine Enjekte Etti

İnsanlar, antik çağlardan beri efsanelere konu olan gençlik iksirini arıyor. Böyle bir şey var m…

Ele Alınca Eriyen Metal: Galyum

Metal denince akla gelen ilk şey dayanıklılık ve güç olur, değil mi? Önceden bu sorunun cevabı e…

Didymium (Didimyum) Element Midir? İşte Tüm Gerçekler

Didymium Nedir? Eğer olurda herhangi bir konuşma esnasında didymium, coronium veya dilityum …

Nasıl Oluyorda Dinozorların Rengini Bilebiliyoruz?

Dinozorlar, milyonlarca yıl öncesinde yaşamış ve günümüzden uzun bir zaman önce de nesli tükenen…

Hadi Ay’da Su Arayalım!

NASA yine Aya gidiyor, ama bu sefer su aramak amacıyla. Peki bu ne anlama geliyor ve bizim için …

Fransiyum (Francium) Elementi Nedir? İşte Gerçekler!

Fransiyum, atom numarası 87 ve element sembolü Fr olan oldukça radyoaktif bir alkali metaldir.&n…

Bilimsel Gerçek, Hipotez, Teori ve Yasa Arasındaki Farklar

Her kelimenin spesifik bir anlamı vardır ve birbirlerinin yerine kullanmak pek de doğru değildir…

Uçaklar Nasıl Uçar? Bernoulli İlkesiyle Tanışın!

Tonlarca ağırlığa sahip bir uçak nasıl uçar hiç düşündünüz mü? Cevap basit aslında; uçaklar, hav…

Bilim İnsanlarının Ortak Özellikleri Nelerdir? Bilimin Temellerine Doğru

Bilim insanlarının ortak özellikleri nelerdir? Sorusunun cevabını kısaca, maddeler halinde “bili…
foton nedir

Copy link
Powered by Social Snap