İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Bilim
  3. Astronotlar Uzayda Tuvaletlerini Nasıl Yaparlar?
Trendlerdeki Yazı
k_zd_m

Astronotlar Uzayda Tuvaletlerini Nasıl Yaparlar?

astronotlar uzayda tuvaletlerini nasıl yaparlar
2

Tuvalete gittiğinizde, “Şu an bu ortamda yer çekimi olmasaydı nasıl olurdu? diye hiç düşündünüz mü? Burada yani dünyada, hepimiz atıklarımızın nereye ve nasıl gittiğini (sistemin nasıl işlediğini) biliyoruz, peki ya Uluslararası Uzay İstasyonu‘ndaki tuvalete gitmen gerekirse? Astronotlar uzayda tuvalet ihtiyacını nasıl karşılar? Dilerseniz gelin, nasıl yapılır birlikte görelim.

Uzay tuvaletleri yerçekimsiz ortamlarda kullanılmak üzere tasarlanmış oldukça sofistike bir sıhhi tesisat parçasıdır. Uzay tesisatı, hem sıvı hem de katı atık akışını kontrol etmek için farklı teknikler kullanılarak oluşturulur. Hava akışının farkından ötürü uzay tuvaletleri, herhangi bir katı maddeyi sıkıştırıp saklarken bu atıkları aynı zamanda geri dönüştürür. Sistemde kullanılan havanın tamamı geri dönüştürüldüğü için yaşam alanlarına koku ve bakteri sızmaması için ise bir filtre sistemi kullanılır.

Daha önce kimsenin gitmediği yerlere cesurca gitmek.

– Star Trek: The Next Generation

Uzaydaki Tuvaletler Nasıl İşler?

Geçtiğimiz yıllarda Nasa tarafından uzaya 23 milyon dolar değerinde bir uzay tuvaleti gönderildi.

NASA bilim adamları uzayı keşfetmek hakkında düşünmeye başladığında, “uzayda tuvalete nasıl gidecekleri” konusuna adanmış bir alt komiteleri olup olmadığını merak ettik doğrusu. Standart su tesisatı, yerçekimi olmamasından dolayı uzayda işe yaramayacaktı ve bu yüzden bilim adamlarının sıhhi, çok fazla yer kaplamayan, oldukça verimli ve sağlam bir yöntem geliştirmeleri gerekiyordu.

Uzayda basit bir tuvalet dört temel bölümden oluşur:

Sıvı vakum tüpü: Bu, bir vakum odasına takılan kısa, üç ayaklı kauçuk veya plastik bir hortumdur. Fanlar ve hava akışı yardımı ile emiş sağlar. Tüp, çıkarılabilir bir idrar kabına bağlanır.

Vakum odası: Bu, yaklaşık olarak 30 santimetre derinliğinde ve 15 santim genişliğinde bir silindirdir. Atık toplama torbalarının çıkarılmasını sağlayan kenarlarında klipsler vardır. Üzerindeki fan ise ek emiş gücü sağlar.

Atık depolama bölümü: Atıkların depolanması içindir ve içlerine idrar pompalanır.

Katı atık toplama torbaları: Bu çıkarılabilir torbalar, atığı bir fan ve vakum gücü kullanarak çeker. Torbalar çıkarılır ve atık depolama çekmecelerine yerleştirilir.

Uzay Mekiği Hangi Sistemi Kullanıyor?

Uzay mekiğindeki tuvalet sistemi, uzay tuvaletlerinin ilk örneklerini içinde barındırıyor ve katı atıkları kuruması için vakumlu kaplara, fanlar yardımıyla iletiyor. Sıvı atıklar depolanmıyor ve bunun yerine uzay boşluğuna salınıyordu.

Uzay Tuvaletleri Bozulduğunda Ne Olur?

Komik görünebilir, ancak uzayda tuvalet tıkanmaları oldukça rahatsız edici bir şeydir. Bakteri potansiyeli ve yetersiz hijyen nedeniyle, uzaydaki bir tuvalet sorunu düpedüz şekilde tehlikeli olabilir.

İlginçtir ki, uluslararası uzay istasyonundaki tuvaletlerden birinde büyük bir sorun olmuştur. Sıvıları ayıran pompalardan biri 21 Mayıs 2008’de bozuldu ve astronotlar, cihazı tamir etmeye çalışırken idrarlarını uzun bir süre tutmak zorunda kaldı..

Beslenme Şekilleri Astronotların Tuvalet İşlevlerini Nasıl Etkiler?

Astronotlar, uçuş lansmanı öncesi bir bağırsak temizleme operasyonundan geçerler (bunu nasıl yaptıklarından emin değiliz, ancak muhtemelen bilmek de istemeyiz!) Ve ayrıca uzay yolculuğu sırasında katı atık miktarını azaltmak için daha sıvı ağırlıklı bir diyet uygularlar.

Astronotlar Uzay Yolculuğu Esnasında Tuvalete Gidebilir mi?

Bir astronotun uzay yolculuğu esnasında tuvalete gittiğini hiç düşündünüz mü? Bu durum giydikleri özel üretilmiş astronot kıyafetlerine göre değişiklik gösterir. Aslında her astronot, Maksimum Emilim Giysisi (MAG) adı verilen büyük bir bebek bezi giyiyor. Astronot uzay giysisinin içindeyken sıvı ve katı atıklar bunun içinde toplanıyor.

Uzayda Tuvalet İşlevleri Hakkında Dikkat Edilmesi Gereken Diğer Hususlar

Kalkıştan önce koltuklara oturulduğunda, böbreklere giden kan akışı artar ve yoğun bir idrara yapma dürtüsü oluşur. Astronotlar ilk fırlatış pozisyonunda uzun süre sabit durduklarından ötürü, maksimum emilim giysisini bu sırada kesinlikle giyerler. Aksi halde olacakları söylememize gerek yok diye düşünüyoruz.

Uzay gemilerindeki tuvaletler genellikle kısıtlayıcı mekanizmalara sahiptir, çünkü rüzgarın geçme süreci astronotu düşük yerçekimli ortamda sallayabilir. Newton yasaları uzun yılar önce bunu onaylıyordu zaten.

NASA, astronotların uzayda tuvalete gitme alıştırması yapabilecekleri bir eğitim odasına sahiptir. Kursun sonunda rulo tuvalet kağıdı üzerine yazılmış bir sertifika alıp almadıkları ise merak konusu.

Uzaydaki Tuvaletlerin Tesisatı Hakkında

Hepimiz modern su tesisatını pek dikkate almayız sorun yaşadığımızda, sadece bir tesisatçı çağırırız, işleri kendimiz onarırız veya acil durumlarda komşunun evine gideriz! Muhtemelen benzer durumlarda kalan astronotları düşünmek istemezsiniz bile…

Süreç sadece zaman alıcı, rahatsız edici ve tehlikeli olmakla kalmaz, aynı zamanda ek bir stresi de beraberinde getirir. Çünkü henüz uzayda tesisatçı yok, bu yüzden tuvalet arızaları astronotlar için çok üzücü ve oldukça endişe verici bir olaydır.

Yorum Yap
Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Yorum Yap