7 Farklı Örnekle Birlikte: Gestalt Kuramı Nedir

Aralık 18, 2020

İnsan beyni yapıyı, mantığı ve kalıpları görmeye bağlı olarak çalışır. Bu yolla dünyayı anlamamıza yardımcı olur. Gestalt Kuramı (veya İlkeleri)’de 1920’lerde bir grup Alman psikolog tarafından, insanların çevrelerindeki dünyayı nasıl algıladıklarına dair yaptıkları çalışmalar sonucu ortaya çıkan bir teoridir.

Örneğin bu resme baktığınızda ne görüyorsunuz?

Gestalt Kuramı
Görsel: Inspired Eye

Çoğu insan gibiyseniz, muhtemelen bir üçgen görüyorsunuz. Ancak aslında burada pac man oyunundan hatırlayabileceğiniz ağzı açık gezen pac man karakteri bulunuyor. Ancak biz ilk etapta bir üçgen görüyoruz, çünkü beynimiz belirsiz görsel bilgiyi alıyor ve bunu bize anlamlı gelen bir şey olarak organize ediyor.

Bu bilişsel süreç devreye girdiğinde, zihnimiz tüm unsurları bireysel ve ilgisiz bileşenler olarak kavramak yerine, tüm şekli bir bütüncülük şeklinde görmeye çalışır. Sonuç olarak alakasız ve bildiğimiz bir nesneyi algılıyoruz.

Bu süreci daha iyi anlayabilmek için aşağıdaki GIF’e bakın. Beyniniz yürüyen, sevimli bir dalmaçyalı köpek görecektir. Ancak bu bir dizi hareketli noktadan başka bir şey değildir.

Bunlar Gestalt Kuramı için basit örneklerdir, ancak beynimizin dünyayı hızla anlamlandırmak için her zaman yaptığı kısayol türlerini gösterirler.

Görselt: Gizmodo

Gestalt Kuramı (İlkeleri) Nelerdir?

Gestalt kuramı psikolojik ilkeleri, tasarımcıların dikkatimizi belirli odak noktalarına yönlendirmesine, belirli eylemlerde bulunmamıza ve davranış değişikliği yaratmamıza olanak tanıyan görsel algımızı etkileme gücüne sahiptir.
Ayrıca Gestalt kuramları, birçok alanda (mimarlık, web tasarım) müşterinin sorununu çözen veya kullanıcının ihtiyacını güzel, hoş ve sezgisel bir şekilde karşılayan ürünler tasarlamaya yardımcı olabilir.

Gestalt İlkeleri ve Örnekleri

Bu makalede, modern tasarımda doğrudan uygulanan yedi Gestalt yasasını (veya prensiplerini) tartışacak ve bunlara dair örnekler paylaşacağız. Bu kapsamlı bir liste değildir, ancak ilkelerin çoğu birbiriyle örtüştüğü için hepsinin birlikte akıcı bir şekilde işlediğini hemen fark etmeye başlayacaksınız. Gestalt Kuramının (Yakınlık İlkesi) ne demek olduğunu rahatlıkla öğrenme fırsatı yakalayacaksınız, başlayalım.

  1. Şekil-zemin İlkesi
  2. Benzerlik İlkesi
  3. Yakınlık İlkesi
  4. Ortak Bölge (Kader) İlkesi
  5. Devamlılık İlkesi
  6. Kapanış
  7. Odak noktası

Şekil-Zemin İlkesi

Şekil-Zemin Kuramı

Gestalt algı yasalarından biri olan şekil-zemin ilkesi, insanların içgüdüsel olarak nesneleri ön planda ya da arka planda algıladıklarını belirtir. Örneğin yukarıdaki resimde gözünüz siyah arka plandaki beyaz elma görüntüsüne dikkat edecektir.

Benzerlik İlkesi

Benzerlik Kuramı

Benzerlik ilkesi, nesneler birbirine benzer göründüğünde, onları birlikte grupladığımızı öne çıkaran bir kuramdır. Ayrıca aynı işleve sahip olduklarını düşünme eğilimindeyiz. Örneğin, bu görüntüde şekle göre iki ayrı ve farklı grup var: daireler ve kareler.

Yakınlık İlkesi

Yakınlık Kuramı

Yakınlık ilkesi, birbirine yakın olan şeylerin, birbirinden uzak olan şeylerden daha ilişkili göründüğünü belirtir. Yakınlık o kadar güçlüdür ki, bir grup nesneyi ayırt edebilecek renk, şekil ve diğer faktörlerin benzerliğini geçersiz kılar.

Ortak Bölge İlkesi

Ortak Bölge Kuramı

Ortak bölge ilkesi, yakınlıkla büyük ölçüde ilgilidir. Nesneler aynı kapalı bölge içinde bulunduğunda, onları gruplanmış olarak algıladığımızı belirtir. Kenarlıklar veya diğer görünür bariyerler eklemek, aynı yakınlığa, şekle, renge vb. Sahip olsalar bile, nesne grupları arasında algılanan bir ayrım oluşturmanın harika bir yoludur.

Devamlılık İlkesi

Devamlılık Kuramı

Süreklilik ilkesi, bir çizgi veya eğri üzerinde düzenlenen öğelerin, doğru veya eğri üzerinde olmayan öğelerden daha ilişkili olarak algılandığını belirtir.

Örneğin yukarıdaki resimde, eğri çizgideki kırmızı noktalar, düz yatay çizgi üzerindeki kırmızı noktalara göre eğri çizgideki siyah noktalarla daha fazla ilişkili görünmektedir. Bunun nedeni, gözünüzün doğal olarak bir çizgiyi veya bir eğriyi takip etmesidir ve devamlılığı, renk benzerliğinden daha güçlü bir bağ olarak algılar.

Kapanış İlkesi

Kapanış Kuramı

Kapanış ilkesi, görsel öğelerin karmaşık bir düzenlemesine baktığımızda, tek ve tanınabilir bir model arama eğiliminde olduğumuzu belirten Gestalt Kuramıdır.

Başka bir deyişle, eksik parçaları olan bir görüntü gördüğünüzde, beyniniz boşlukları doldurur ve tam bir görüntü oluşturur, böylece tam anlamıyla tanıdığımız bir görüntüye bakıyor gibi algılarsınız.

Örneğin, yukarıdaki resme baktığınızda, resim yalnızca siyah şekillerden oluşan bir resim olsa da büyük olasılıkla bir zebra görüyorsunuz. Zihniniz, deneyimlerinize bağlı olarak tanınabilir bir model oluşturmak için eksik bölgeleri dolduruyor.

Odak Noktası İlkesi

Odak Noktası Kuramı

Odak noktası ilkesi, görsel olarak öne çıkan her şeylerin dikkatimizi daha çok çektiğini belirten bir Gestalt Kuramıdır.

Örneğin yukarıdaki resme baktığınızda ilk fark ettiğiniz şey, muhtemelen kırmızı kare olacaktır. Çünkü etrafındaki tüm siyah dairelerden farklıdır. Dikkatinizi çeken ilk ilgi noktasıdır ve oradan dikkatiniz görüntünün diğer bölümlerine geçer.

Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Daha Fazla Bilim

Neden (Muhtemelen) Işınlanamayacağız?

Birçoğumuza göre ışınlanma (keşfedilmesi durumunda) muhtemelen seyahat etmenin en iyi yoludur. U…

Kadınlar ve Erkekler Arasındaki Biyolojik Farklar

Hepimiz kadın ve erkeğin anatomik olarak açıkça farklı olduğunu biliyoruz. Dahası, çeşitli hasta…

Bakteriler: Nedir, Türleri ve Genel Bir Bakış!

Bakteri, mikrop olarak da adlandırılan ve çıplak gözle görülemeyen mikroskobik organizmalardır.&…

Nobel Kimya Ödülü: 1901’den Günümüze Kazananlar!

Nobel Kimya Ödülü, Alfred Nobel’in ödülleri belirlerken vasiyetinde bahsettiği ikinci ödüldü. İl…

Dikey Tarım: Potansiyeli Yükseltirken Çevresel Etkiyi Azaltmak Mümkün Mü?

Dikey tarım, geleceğimizi kurtaracak en önemli teknolojilerden birisi olarak görülüyor. Gezegeni…

Transpozon: Özellikleri ve Evrimdeki Yeri

Transpozonlar, kendilerini genetik materyalinizin farklı kısımlarına kopyalar ve yapıştırır, bu …

Şeker Türlerinin Farkları: Glikoz, Fruktoz ve Sükroz

Bir kafede otururken “şeker almayayım” demenin hazzını yalnızca şeker kullanmayanlar bilir. Birç…

3D Hologramlar Nasıl Yapılır?

3D Hologram Nedir Para, ehliyet veya kredi kartı taşıyorsanız, siz de çevrenizde birçok 3d ho…

Aphantasia: Zihnin Gözü Kör Olduğunda

Bazı insanlar, tanıdık yerlerin, arkadaşların veya aile üyelerinin bile neye benzediklerini…

Masanıza Bitki Koyarak Verimliliğinizi Arttırın

İnternet sevimli hayvan resimleri ve hikayelerle doludur, ancak Mike Robinson’ın hikayesi  muhte…

Copy link
Powered by Social Snap